حوادث خودرویی اجتنابناپذیر هستند و انواع بیمه خودرو، مثل چتری است که خسارات ناشی از این حوادث را تا حد زیادی جبران میکند. یک اصل نانوشته در مورد حوادث رانندگی وجود دارد که بر اساس آن هر چقدر احتیاط کنید و به قوانین پایبند باشید، باز هم احتمال دارد که فرد بیاحتیاطی پیدا شود و به شما بزند. انواع بیمه ماشین با هدف جبران بیاحتیاطیهای خودتان و رانندگان دیگر طراحی شدهاند و در این مقاله قرار است به معرفی آنها و پوششهای هر کدام بپردازیم. پیش از پرداختن به انواع بیمه های ماشین، کمی هم در مورد تاریخچه بیمه در ایران و جهان صحبت میکنیم و بعد به سؤال «کدام بیمه ماشین بهتر است؟» جواب میدهیم.
تاریخچه انواع بیمه خودرو
اولین بیمهنامه خودرو در جهان در سال 1898 در ایالاتمتحده آمریکا و با گذشت 5 سال از تولید اولین اتومبیل با سوخت گازوئیل صادر شد. اولین جایی که در آن بیمه مسئولیت اتومبیل اجباری شد، ایالت ماساچوست آمریکا بود. با در نظر داشتن برخی تفاوتها، میتوان این بیمهنامه را معادل بیمه شخص ثالث کنونی دانست. 10 سال بعد اخذ بیمه مسئولیت اتومبیل بهصورت یک قانون رسمی در سراسر آمریکا اجرا شد. سال 1930 نیز در کشور انگلستان این قانون برای تمامی خودروها به عنوان بیمه مسئولیت مدنی در برابر اشخاص ثالث اجباری شد.
تاریخچه انواع بیمه ماشین در ایران به سال 1347 برمیگردد؛ زمانی که قانون مربوط به بیمه شخص ثالث در سال 1347 تصویب شد و بر اساس آن تمامی مالکان خودروها مسئول جبران خسارات وارده به خودروهای دیگر و اشخاص ثالث شدند.
شرایط انواع بیمه خودرو در کشورهای مختلف جهان بنا به ملاحظات قانونی هر کشور متفاوت است. مثلاً در برخی از کشورها مثل نیوزیلند، داشتن بیمه شخص ثالث اجباری نیست. همچنین باید بدانید که بیمه شخص ثالث در کشور ما اجباری است؛ اما بیمه بدنه خودرو چنین شرایطی ندارد. البته ممکن است با توجه به افزایش شدید قیمت خودرو و بیشتر شدن میزان خسارتها و دعاوی قضائی در این زمینه، انواع بیمه خودرو و از جمله بیمه بدنه اجباری شوند. البته تاکنون چنین قانونی در کشور تصویب نشده است.
بیمه چیست و چرا به انواع بیمه های خودرو نیاز داریم؟
اگر بهتازگی خرید خودرو انجام دادهاید یا میخواهید بهزودی این کار را انجام دهید، فراموش نکنید که باید برای ماشین خود بیمه تهیه کنید. بهطورکلی، بیمه قرار و تعهدی حقوقی است که از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی به منظور جبران خسارتهای مادی و معنوی ناشی از عوامل مختلف و در ازای پرداخت هزینهای مشخص، خریداری میشود. انواع بیمه خودرو نیز شامل مجموعهای از بیمهها میشود که خسارات مالی و جانی ناشی از تصادفات و حوادث رانندگی را برای شما و اشخاص ثالث تا سقف معینی پوشش میدهند؛ خساراتی که ممکن است که به خود یا خودروی شما، راننده یا خودروهای دیگر و همچنین عابران و اموال عمومی و خصوصی وارد شوند.
برای مثال، در تصادف یک خودرو با خودرویی دیگر با تعدادی سرنشین، راننده مقصر میتواند از بیمه شخص ثالث برای جبران خسارات جانی واردشده به خود، سرنشینان و راننده خودروی دیگر استفاده کند. همچنین تمام خسارات مالی واردشده به خودروی دیگر نیز با این بیمهنامه پوشش داده میشود. در میان دیگر انواع بیمه های خودرو، بیمه بدنه برای پوشش خسارتهای وارده به خودروی راننده مقصر کاربرد دارد.
تعریف بیمهگذار و بیمهگر در انواع بیمه خودرو
در هر نوع بیمهنامهای از جمله انواع بیمه خودرو، یک طرف بهعنوان بیمهگذار شناخته میشود که شامل خود خریدار بیمه و خودرو یا تعداد مجاز اشخاص ثالث به عنوان سرنشین است. پرداخت دقیق و بهموقع حق بیمه از وظایف بیمهگذار است. البته در برخی از انواع بیمه خودرو مثل شخص ثالث، عدم پرداخت حق بیمه و تمدید بیمهنامه عواقبی مثل جریمه روزانه، قطع سهمیه سوخت و توقیف خودرو را هم به دنبال دارد.
طرف مقابل نیز شخص حقوقی یا همان شرکت بیمه است که بهعنوان بیمهگر در قرارداد شناخته میشود. این طرف بنا به تعهداتی که در قرارداد دارد، باید در صورت وقوع هرگونه حادثه رانندگی خسارات را در بازه زمانی تحت قرارداد جبران کند.
چند نوع بیمه ماشین داریم؟
برای ارائه یک پاسخ جامع و صحیح به این سؤال، ابتدا انواع بیمه ماشین در ایران را تفکیک میکنیم و سپس توضیحات مربوط به هرکدام را بهصورت مجزا بیان خواهیم کرد. طبق قوانین ایران، 3 نوع بیمهنامه خودرو وجود دارد که در ادامه با هر کدام بهصورت مجزا آشنا میشوید:
بیمه شخص ثالث
شناختهشدهترین و البته مهمترین نوع بیمه خودرو در ایران، بیمه شخص ثالث است. این بیمه تمامی خسارات جانی واردشده به سرنشینان خودروی مقصر و تمامی خسارات مالی و جانی واردشده به خودرو، اموال یا شخص ثالث را تا سقف تعیینشده و با شرایط مندرج در قرارداد پوشش میدهد.
شخص ثالث کیست؟
بهطورکلی، تمام اشخاص حقیقی و حقوقی درگیر در صحنه تصادف به جز راننده مقصر حادثه، شخص ثالث به حساب میآیند. این اشخاص ممکن است اصلاً در صحنه تصادف حضور نداشته باشند و فقط خودروی آنها خسارتدیده باشد. همچنین ممکن است شخص ثالث شرکتی باشد که اموالش آسیبدیده است.
انواع پوششها در بیمه شخص ثالث
در انواع بیمه شخص ثالث خودرو که توسط شرکتهای مختلف عرضه میشوند، به طور کلی با دو نوع خسارت جانی و مالی مواجه هستیم:
- هرگونه آسیب جسمی، از یک زخم و برخورد معمولی گرفته تا ازکارافتادگی، نقص عضو، قطع عضو و هزینههای پزشکی ایجادشده در اثر حادثه و فوت، از جمله خسارات جانی تعریفشده در این بیمهنامه هستند.
- خسارات مالی نیز شامل تمامی خسارتهای ایجادشده برای شخص ثالث و اموال منقول و غیرمنقول او هستند.
نکته مهمی که بیمه شخص ثالث را از سایر انواع بیمه خودرو متمایز میکند، اجباری بودن آن است. مطابق قانون، رانندگی بدون داشتن بیمهنامه شخص ثالث ممنوع است و میتواند عواقب سنگینی داشته باشد. حتی تأخیر در تمدید آن نیز مشمول جریمه روزانه از زمان منقضی شدن بیمهنامه تا روز تمدید مجدد میشود.
بیمه شخص ثالث خسارات ناشی از بلایای طبیعی، جنگ، شورش، تصادف عمدی، حمل بار بیشتر از ظرفیت و همچنین خسارت تصادفهای ناشی از مصرف مواد مخدر و روانگردان و رانندگی بدون گواهینامه را پرداخت نمیکند.
نحوه تعیین کف و سقف تعهدات در بیمه شخص ثالث
کف و سقف خسارتهای جانی و مالی تعریفشده در این بیمه، هرکدام به عواملی مانند نرخ دیه کامل در سال تصادف، مبلغ کارشناسیشده خسارات و عوامل مشابه بستگی دارد؛ اما پایه و اساس تعیین میزان تعهد مالی بیمه شخص ثالث و همچنین نرخ سالیانه آن، دیه انسان است.
در 5 سال گذشته نرخ دیه کامل در ماههای حرام به دلیل کاهش ارزش پول و عوامل مشابه اقتصادی، گرانتر شده است و به دنبال آن شاهد افزایش نرخ بیمه شخص ثالث بهصورت سالانه هستیم. در سال 1405 نرخ دیه کامل در ماههای حرام به 2 میلیارد و 800 میلیون تومان رسیده و نرخ پایه بیمه شخص ثالث خودرویی مثل پراید هم 6 میلیون و 674 هزار و 700 تومان است.
سقف تعهدات جانی بیمه ثالث معادل دیه کامل انسان در ماههای حرام است؛ درحالیکه کف تعهدات مالی آن یکچهلم و سقف تعهدات مالی این بیمه هم نصف دیه کامل انسان در ماههای غیرحرام است.
نحوه تعیین نرخ بیمه شخص ثالث
با توجه به اجباری بودن بیمه ثالث در میان انواع بیمه خودرو، اطلاع از نحوه تعیین نرخ سالانه آن اهمیت زیادی دارد. عوامل زیر بر نحوه تعیین نرخ بیمهنامه شخص ثالث تأثیر میگذارند:
- نرخ دیه انسان
- میزان تعهد مالی
- سال ساخت خودرو
- نوع و کاربری خودرو
- جریمه دیرکرد تمدید بیمه
- میزان تخفیف عدم خسارت
تخفیف عدم خسارت بیمه ثالث؛ مشوق رانندگان قانونمند
در تغییراتی که در این بیمهنامه به نفع رانندگان کمحادثه ایجاد شده، تخفیفهایی برای تشویق رانندگان به رعایت قوانین و احتیاط بیشتر لحاظ شده است. تخفیف عدم دریافت خسارت به ازای هر سال 5 درصد است و در تمدید بعدی بیمه شخص ثالث لحاظ میشود. سقف این تخفیف 70 درصد است که با 14 سال عدم دریافت خسارت میتوان آن را به دست آورد.
بیمه حوادث راننده یا بیمه سرنشین
این مدل از انواع بیمه خودرو، مربوط به خسارتهای واردشده به راننده مقصر و سرنشینان خودروی او است. بهموجب تبصره 6 ماده اول قانون بیمه اجباری شخص ثالث، بیمه سرنشین یا حوادث راننده همراه با بیمه شخص ثالث بهصورت مکمل ارائه میشود؛ پس میتوان این نوع بیمه را نیز اجباری و یکی از انواع بیمه شخص ثالث خودرو دانست. معمولاً سقف تعهدات بیمه یادشده سالیانه افزایش پیدا میکند و معادل دیه کامل انسان در ماههای غیر حرام است.
برای آشنایی بیشتر با این نوع بیمه حتما بیمه سرنشین خودرو را بخوانید
بیمه بدنه خودرو، یک بیمه اختیاری اما مفید!
بیمه بدنه یکی دیگر از انواع بیمه خودرو محسوب میشود. این نوع بیمه اختیاری است و میتواند خسارتهای مالی راننده را در هر صورت جبران کند؛ یعنی در این بیمهنامه، شرکت بیمه باید خسارتهای مالی راننده را حتی در صورت مقصر بودن پوشش بدهد. مثلاً میتوان برای برخورد ساده خودرو با در پارکینگ از شرکت بیمه خسارت گرفت. البته پوششهای بیمه بدنه هم مثل بیمه ثالث حدود مشخصی دارد.
علت اصلی این امر، افزایش شدید قیمت خودرو و به دنبال آن، افزایش شدید قیمت قطعات، خدمات، سرویس و تعمیر خودروها است. بسته به مدل، میزان سالمبودن، نوع خودرو و آپشنهای اضافی، بیمه بدنه خسارتهای واردشده را تا سقفی مشخص جبران میکند.
پوششهای بیمه بدنه
پوششهای بیمه بدنه هم شامل پوششهای اصلی و فرعی میشود که اضافه کردن پوششهای فرعی هزینه بیمهنامه را افزایش خواهد داد. لازم به ذکر است که خسارتهای واردشده به خودروی شما، از جمله هزینه قطعات، صافکاری، نقاشی و … از سوی شرکت بیمه ارزیابی و کارشناسیشده و بعد به شما پرداخت میشود.
نکته مهمی که در مورد بیمه بدنه در ایران به چشم میآید، تغییرات ناگهانی و ماهیانه ارزش خودرو، قطعات و خدمات آن است. بنابراین شرکتهای بیمه بسته به میزان افزایش قیمت هر نوع خودرو، طی اطلاعیهای الحاقیههای متناسب با بیمه بدنه خودروی شما را ارائه میکنند تا شما نیز بتوانید سقف تعهدات را با پرداخت الحاقیه افزایش دهید.
پوششهای اصلی بیمه بدنه عبارتاند از:
- تصادف
- سرقت
- آتشسوزی
- انفجار
- خسارات ناشی از بکسل کردن
- خسارات واردشده به لاستیک و باتری
تمامی هزینههای ایجادشده برای خودرو، از جمله دستمزد تعمیرات، هزینه تعمیر یا تعویض قطعات و… بر اساس قیمت میانگین هر قسمت محاسبه و پرداخت میشود. بیمه بدنه قسمتی تحت عنوان آپشنهای اضافی (پوششهای فرعی) دارد که بر اساس آن میتوانید پوشش شکستگی شیشه در بیمه بدنه، سرقت وسایل و قطعات، خسارات جنگ و… را نیز به پوششهای بیمه بدنه اضافه کنید.
برای اطلاع از میزان درصد پرداختی توسط بیمه بدنه، سری به مقاله «بیمه بدنه چند درصد خسارت را میدهد؟» بزنید.
قانون خودروی نامتعارف و بیمه بدنه
در سالهای اخیر تصویب قانون خودروی نامتعارف باعث شده تا بیمه بدنه برای برخی از خودروها و بهصورت غیررسمی اجباری شود. بر اساس این قانون، خودروهایی که قیمت آنها بیشتر از نصف مبلغ دیه کامل باشد، در دسته خودروهای نامتعارف قرار میگیرند و در صورت مقصر نبودن در تصادف، بیمه شخص ثالث راننده مقصر موظف است خسارات مالی آنها را تا این مبلغ جبران کند. صاحبان این خودروها برای دریافت خسارت باقیمانده باید از بیمه بدنه خود استفاده کنند.
کدام بیمه ماشین بهتر است؟
با توجه به اجباری بودن بیمه شخص ثالث، برای انتخاب بهترین گزینه در میان انواع بیمه خودرو باید به ارزش خودروی خود نگاه کنید. با توجه به افزایش روزافزون قیمت خودرو و قرار گرفتن بیشتر خودروهای داخلی در دسته خودروهای نامتعارف، در صورت داشتن آنها یا خودروهای خارجی باید حتماً به فکر بیمه بدنه باشید. برای انتخاب بین انواع بیمه های ماشین شرکتهای مختلف هم به حسن شهرت، نحوه پرداخت خسارت و پوششهای آنها دقت کنید.
انواع بیمه خودرو، پکیجی کامل برای اطمینان!
در این مقاله به شما گفتیم چند نوع بیمه ماشین داریم، از تاریخچه انواع بیمه ماشین در جهان گفتیم و دیدیم که تعریف بیمه چیست و چرا به بیمه خودرو نیازمندیم.
به دلیل عوامل مختلفی مانند افزایش قیمت ارز، ممنوعیت واردات خودرو و کاهش عرضه نسبت به تقاضا، بازار خودروی ایران در سالهای اخیر نوسانات فراوانی را تجربه کرده است. بنابراین طبیعی است که بازار خدمات و قطعات خودرو نیز به تبعیت از قیمت خودرو، التهاب و افزایش شدید قیمت را تجربه کند. در چنین شرایطی بهتر است علاوه بر بیمه اجباری شخص ثالث و سرنشین، بیمه بدنه را نیز خریداری کنید تا هنگام ایجاد خسارت کمترین بار مالی را متحمل شوید.
بیشتر بخوانید
سلام و وقت بخير سوالي در مورد بيمه نامه دارم بيمه ي خودروي من چهار سال هست كه تمام شده و ماشين خوابيده بوده چطور ميتونم باتوجه به شرايط بد اقتصادي با حداقل جريمه بيمه كنم ماشينم رو با تشكر
سلام عزیز الان نرم افزار اپ بابخشیدن جریمه عقب افتاده بیمه میکنه بیمه ایران هستش درضمن اقساط وبدون بهره