فک پلاک خودرو در سال 1404 و مراحل قانونی آن

یکی از مراحل مهم در خریدوفروش خودرو، فک پلاک خودرو است؛ چون در این مرحله مالکیت خودرو به‌صورت رسمی و قانونی به خریدار منتقل می‌شود و پلاک جدید، نماینده اطلاعات هویتی و سکونتی او است. درصورتی‌که فک پلاک انجام نشود و خریدار با خودرو خلافی مرتکب شود، فروشند تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرد.

این مقاله علاوه بر پرداختن به اهمیت فک پلاک، به سؤالات مهمی مثل «پلاک فک شده یعنی چی؟» پاسخ می‌دهد و شما را با الزامات قانون جدید فک پلاک و تمامی مراحل و مدارک لازم برای آن آشنا می‌کند؛ بنابراین اگر می‌خواهید اطلاعات بیشتری درباره فک پلاک خودرو به دست آورید، در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

فک پلاک چیست؟

پس از هر معامله خودرو، فروشنده باید به همراه خریدار به مراکز تعویض پلاک مراجعه کند تا پس از طی مراحل اداری، پلاکی که به نام فروشنده است از روی خودرو برداشته و پلاک جدید (به ‌نام خریدار) روی خودرو آن نصب شود.

حالا پلاک فک شده یعنی چی؟ به پروسه برداشتن پلاک فروشنده، از رده خارج کردن و ابطال آن فک پلاک می‌گویند. البته فروشنده در صورت تمایل می‌تواند از پلاک فک شده برای خودروی دیگری استفاده کند. این پلاک تا یک سال در انبار مراکز تعویض پلاک نگه‌داری می‌شود و بعد از این مدت دیگر نمی‌توانید به آن دسترسی داشته باشید. برای چاپ و تولید مجدد پلاک فک شده در مهلت یک‌ساله هم هزینه مجزایی از شما گرفته می‌شود.

اهمیت فک پلاک چیست؟

پس از تنظیم قرارداد میان فروشنده و خریدار، اولین گام در رسمی کردن معامله آن‌ها مراجعه به مراکز تعویض پلاک است. برای این کار دو طرف قرارداد یعنی فروشنده و خریدار به ‌همراه خودروی مورد معامله، به مراکز فک پلاک مراجعه کرده و در آنجا ضمن ارائه مدارک و مستندات، اقدام به فک پلاک قبلی خودرو و نصب پلاک جدید‌ (به نام خریدار) می‌کنند. این فرآیند باید قبل از حضور در دفاتر اسناد رسمی انجام گیرد.

الزام به فک پلاک خودرو به اندازه انتقال سند در دفاتر اسناد رسمی اهمیت دارد؛ چون در صورت انجام نشدن این فرایند مهم، مالکیت، برگ سبز، سند و کارت خودرو منتقل نشده و فروشنده در مراجع قضایی و قانونی همچنان به عنوان مالک خودرو شناخته می‌شود و باید برای تمامی تخلف‌های انجام‌شده با خودرو پاسخگو باشد. فک نکردن پلاک یکی از مشکلات رایج خریدوفروش وکالتی خودرو و از علل اصلی تشکیل پرونده‌های قضایی متعدد در مورد خریدوفروش خودرو است.

مهم‌ترین الزامات قانون جدید فک پلاک خودرو 1404

تا پیش از قانون جدید فک پلاک 1404، خریدار پس از خرید خودرو تنها موظف به ثبت آدرس محل سکونت خود در سامانه سخا و دریافت کد سخا برای تعویض پلاک بود. بر اساس قانون جدید، ثبت و به‌روزرسانی اطلاعات محل سکونت در سامانه ملی املاک و اسکان (amlak.mrud.ir) هم اجباری شده و بدون داشتن تأییدیه این سامانه، تعویض پلاک امکان‌پذیر نیست. هدف از این الزام جدید، آسان‌تر شدن ردیابی وسایل نقلیه و ساماندهی داده‌های هویتی و سکونتی شهروندان اعلام شده است.

ثبت اطلاعات سکونتی در این سامانه به‌سادگی امکان‌پذیر است و برای ورود و ثبت‌نام در آن تنها به کد ملی و شماره موبایل متصل به آن نیاز دارید. برای ثبت آدرس هم باید کد پستی، شناسه قبض برق و شماره تلفن ثابت محل سکونت خود را وارد کنید.

مراحل فک پلاک خودرو

مراحل فک پلاک خودرو، در مراکز تعویض پلاک وابسته به ناجا انجام می‌شود و شامل مراحل زیر است:

• ثبت اطلاعات محل سکونت در سامانه سخا و سامانه ملی املاک و گرفتن تأییدیه آن‌ها (خریدار)
• تسویه کلیه خلافی‌ها و مالیات نقل‌وانتقال خودرو (فروشنده)
• دریافت نوبت تعویض پلاک از سایت epolice.ir
• مراجعه به مرکز تعویض پلاک در موعد مقرر
• دریافت برگه بعد از ورود به پارکینگ با شماره نوبت و باجه
• تحویل مدارک به باجه مربوطه
• بازدید فنی خودرو و انطباق شماره بدنه و موتور با اسناد خودرو
• تنظیم و انتقال برگ سبز
• پرداخت هزینه مربوطه (خریدار)
• مراجعه به پارکینگ جهت فک پلاک ماشین
• مراجعه با برگه بازرسان به باجه قبلی جهت دریافت مدارک
• تحویل پلاک قبلی به انبار پلاک
• اعلام ساعت تحویل پلاک جدید
• نصب پلاک جدید

نکته: اگر خودرو صفر باشد یا تاکنون پلاکی به نام خود نداشته باشید، پلاک در زمان کمتر از یک ساعت به شما تحویل داده می‌شود، اما درصورتی‌که قبلاً پلاکی با نام شما ثبت شده باشد نیاز به زمان بیشتری خواهید داشت.

مدارک لازم برای فک پلاک چیست؟

در این بخش به معرفی مدارکی می‌پردازیم که فروشنده و خریدار باید برای فک پلاک ماشین ارائه کنند.

مدارک موردنیاز خریدار برای فک پلاک

به عنوان خریدار باید مدارک زیر را برای فک پلاک قبلی و نصب پلاک جدید ارائه کنید:

• اصل شناسنامه و کارت ملی
• سند یا اجاره‌نامه محل سکونت به نام خود، پدر، مادر یا همسر
• مدارک احراز محل سکونت از سامانه سخا و سامانه ملی املاک و اسکان
• قبض پرداخت هزینه تعویض پلاک
• کارت عابر بانک به نام خودتان
• برگه وکالت فک پلاک

نکته: در صورت نداشتن برگه وکالت، باید از فروشنده بخواهید تا برای فک پلاک خودرو همراه شما به مرکز تعویض پلاک بیاید.

مدارک موردنیاز فروشنده برای فک پلاک

فروشنده هم باید مدارک زیر را در مراکز تعویض پلاک ارائه کند:

• اصل سند کمپانی
• اصل برگ سبز خودرو
• اصل کارت خودرو
• اصل شناسنامه و کارت ملی
• اصل بیمه‌نامه شخص ثالث
• اصل برگه تأییدیه معاینه فنی (برای خودروهای با عمر بیشتر از 4 سال)
• مفاصا حساب خلافی و مالیات نقل‌وانتقال خودرو

نحوه استعلام پلاک فک شده

درصورتی‌که قصد دارید خودروی خود را به‌صورت وکالتی بفروشید و به خریدار برای مراجعه به مراکز تعویض پلاک وکالت بدهید، باید بعد از اتمام مهلت درج‌شده در وکالت‌نامه استعلام پلاک فک شده خودرو را بگیرید تا از مراجعه خریدار به مراکز تعویض پلاک مطمئن شوید.

همچنین استعلام پلاک فعال برای خرید خودروی جدید هم اجباری است؛ چون در صورت رسیدن تعداد پلاک‌های فعال شما به بیش از 5 عدد، امکان تعویض پلاک خودروی جدید وجود نخواهد داشت.

استعلام پلاک‌های فعال با مراجعه به سامانه سخا (sakha.epolice.ir) و بخش «خدمات استعلامی» امکان‌پذیر است.

نحوه الزام به فک پلاک خودرو

الزام خریدار به فک پلاک خودرو یکی از حیاتی‌ترین مراحل نقل‌وانتقال خودرو است؛ چون اگر صورت نگیرد، کلیه تخلفات خودرو به‌ پای شما ثبت می‌شود.

اگر به خریدار برای تعویض پلاک وکالت بدهید و او این کار را انجام ندهد و تاریخ وکالت‌نامه منقضی شود، با مراجعه به دادگاه می‌توانید درخواست توقیف خودرو و الزام به فک پلاک بدهید. به این درخواست قانونی «تقاضای الزام به فک پلاک» می‌گویند.

مدارک لازم برای طرح دعوی الزام به فک پلاک

با ضمیمه‌ کردن مدارک زیر می‌توانید دادخواست رسمی خود را در این راستا تنظیم کنید:

• اظهارنامه و کپی برابر اصل آن
• کپی برابر اصل سند خودرو
• کپی برابر اصل مبایعه‌نامه فروش خودرو
• کپی برابر اصل کارت ملی صاحب پلاک

در صورت نداشتن مبایعه‌نامه، باید از شهادت شهود برای «اثبات وقوع بیع» استفاده کنید.

نمونه دادخواست الزام به فک پلاک

برای طرح دعوی الزام به فکر پلاک خودرو باید با در دست داشتن مدارک لازم به دفاتر خدمات قضایی و بعد دادگاهی که در محدوده انجام معامله خودرو قرار دارد، مراجعه کنید. برای تنظیم اظهارنامه هم می‌توانید از نمونه زیر کمک بگیرید:

نکات مهم در مورد فک پلاک ماشین

در این بخش به نکات حقوقی مهم مربوط به فک پلاک خودرو اشاره می‌کنیم. توجه به این نکات باعث می‌شود درگیر مشکلات حقوقی و شکایت نشوید.

• حتماً در وکالت تعویض پلاک به هدف (مراجعه به مراکز تعویض پلاک برای فک پلاک قبلی و نصب پلاک جدید) و تاریخ اعتبار وکالت‌نامه اشاره کنید.
• هزینه فک پلاک با توجه به تورم سال تغییر می‌کند و خریدار باید کل مبلغ را با استفاده از دستگاه کارت‌خوان پرداخت کند.
• پرداخت هزینه خلافی خودرو و مالیات نقل‌وانتقال آن و همچنین وکالت‌نامه تعویض پلاک بر عهده فروشنده است.
• زوج یا فرد بودن پلاک جدیدتان به‌هیچ‌عنوان انتخابی نیست.
• درصورتی‌که خریدار چند پلاک آزاد داشته باشد، از وی در مورد انتخاب بین آن‌ها سؤال می‌شود.
• به یاد داشته باشید انجام کلیه مراحل مالی، تنها با کارت عابر بانک انجام می‌شود.
• در کنار اکثر این مراکز، دفترخانه ثبت‌ اسناد هم وجود دارد که شما می‌توانید برای دریافت وکالت تعویض پلاک، سند قطعی و … به آنجا مراجعه کنید.
• به‌هیچ‌وجه به بعضی از افراد که مدعی اقدامات عجیب مانند تسریع در عملکرد یا فروش پلاک‌های رند هستند توجه نکنید.

فک پلاک خودرو؛ راه نجات شما از تعقیب قانونی ناخواسته

در این مطلب به میزان اهمیت فک پلاک خودرو، مدارک لازم و مراحل آن اشاره کردیم و همچنین به نحوه استعلام پلاک فک شده و الزام خریدار به انجام فک پلاک پرداختیم. بدون فک پلاک، فروشنده همچنان به عنوان مالک شناخته می‌شود و مسئول تمامی تخلفات انجام‌شده با خودرو است. سوالات و تجربه‌های خود در زمینه فک پلاک ماشین را با ما در میان بگذارید.