علت کار نکردن فن خودرو و نحوه حل مشکل

فهرست مطالب


سیستم خنک کننده ماشین وظیفه جلوگیری از افزایش دمای بیش از حد موتور را بر عهده دارد. رادیاتور مهم‌ترین قطعه در سیستم خنک کننده ماشین است. البته در کنار آن باید به فن خودرو هم اشاره کنیم. اگر فن ماشین به‌درستی کار نکند، رادیاتور هم عملا نمی‌تواند دمای مایع خنک کننده را کاهش دهد. مدت‌هاست که فن‌های برقی جایگزین مدل‌های مکانیکی در خودروها شده‌اند. گاهی اوقات فن دچار مشکلاتی می‌شود و به‌همین دلیل کار نمی‌کند. در این مطلب قصد داریم به بررسی دلایل کار نکردن فن خودرو و نحوه رفع مشکلات بپردازیم. حتما تا پایان با ما همراه باشید.

 

آشنایی با نحوه عملکرد فن خودرو

بد نیست که قبل از برسی دلیل کار نکردن فن ماشین، کمی روی نحوه عملکرد این قطعه تمرکز کنیم. مایع خنک کننده، پس از عبور از بخش‌های مختلف موتور، داغ می‌شود. این مایع در مسیر بسته حرکت می‌کند. به‌همین دلیل لازم است خنک شود تا بتواند دمای موتور را نیز کاهش دهد.

برای این منظور مایع خنک کننده به‌سمت رادیاتور هدایت می‌شود. درون رادیاتور، مسیرهای باریک و پر پیچ و خم برای عبور مایع تعبیه شده است. همزمان فن خودرو به‌عنوان دمنده، هوای محیط را به‌سمت رادیاتور هدایت می‌کند. به‌دلیل تماس غیرمستقیم با هوا، مایع خنک کننده درون رادیاتور خنک شده و مجددا به‌سمت موتور هدایت می‌شود.

همان‌طور که اشاره کردیم در خودروهای امروزی دیگر خبری از فن‌های مکانیکی نیست. یک فن برقی از یک الکتروموتور برخوردار است و که نیروی لازم برای به‌حرکت درآوردن پروانه‌های فن با سرعت مشخص را تولید می‌کند. موتور الکتریکی فن، معمولا برق مورد نیاز خود را از باتری ماشین دریافت می‌کند.

 

فن خودرو چه زمانی روشن می‌شود؟

موضوع مهم دیگری که در بحث علت کار نکردن فن خودرو اهمیت دارد، زمان روشن و خاموش شدن این قطعه است. معمولا وقتی دمای مایع خنک کننده تا حد معینی افزایش پیدا می‌کند، فن در مدار قرار می‌گیرد. مقدار دقیق دمای روشن شدن فن در خودروهای مختلف یکسان نیست.

به‌طور کلی باید توجه داشته باشید که معمولا فن خودرو در 2 دور کند و تند کار می‌کند. معمولا دور کند فن بین دمای 85 تا 95 درجه سلسیوس فعال می‌شود. در حالی که دور تند فن در دمای آب بالای 100 درجه سلسیوس آغاز به‌کار می‌کند. همچنین بعد از کاهش دمای آب تا سطح معینی هم فن خاموش می‌شود.

 

دلایل کار نکردن فن خودرو

نوبت به بررسی دلایل کار نکردن فن خودرو می‌رسد. در مجموع می‌توان 9 دلیل زیر را برای کار نکردن فن ماشین برشمرد:

  • خرابی فیوز فن
  • خرابی رله فن
  • مشکل پیدا کردن سیم کشی فن
  • خرابی سنسور دمای سیستم خنک کننده موتور
  • آسیب دیدن ترموستات ماشین
  • خرابی ایسیو خودرو
  • کاهش سطح مایع خنک کننده موتور
  • سوختن الکترو موتور فن
  • شکستن پروانه فن

در ادامه ضمن تشریح هر یک از موارد فوق، راهکارهایی که برای رفع آن‌ها وجود دارند را نیز بررسی می‌کنیم.

 

1. خرابی فیوز فن

مهم‌ترین دلیل کار نکردن فن ماشین، خرابی فیوز اختصاصی آن است. فیوز نقش مهمی در انتقال جریان برق به الکتروموتور فن دارد. خراب شدن یا سوختن آن باعث می‌شود که برق به موتور نرسد و در نتیجه روشن نشود. در این حالت راهی به‌جز تعویض فیوز فن وجود ندارد. این قطعه در جعبه فیوز ماشین قرار دارد. ضمن اینکه مشخصات آن در دفترچه راهنمای خودرو ذکر می‌شود. در زمان جایگزینی، باید فیوز با مشخصات ذکر شده در دفترچه راهنما را خریداری کنید.

به‌عنوان مثال بد نیست که علت کار نکردن فن خودرو پراید به‌خاظر خرابی فیوز آن را بررسی کنیم. تصویر زیر، نمای شماتیک جعبه فیوز پراید است که در سمت چپ غربیلک فرمان قرار می‌گیرد. همان‌طور که مشاهده می‌کنید، فیوزی که با رنگ قرمز و حرف D مشخص شده، مربوط به فن خودرو است.

 

علت کار نکردن فن خودرو پراید

 

بر اساس اطلاعات درج شده در دفترچه راهنمای پراید، فیوز فن آن با شدت جریان 40 آمپر کار می‌کند. تعویض فیوز فن کار چندان پیچیده‌ای نیست. شما باید خودرو را خاموش و سوئیچ را بردارید. سپس کافیست درب جعبه فیوز را جدا کنید. به‌کمک تصویر فوق، فیوز فن را پیدا کنید. به‌کمک انبر مخصوص، فیوز فن را به‌آرامی جدا کنید. اگر اتصال سیم‌ها در فیوز قطع شده بود، نشان‌دهنده سوختن آن است. پس از آن باید فیوز جایگزین را به‌کمک انبر در جای خود قرار دهید.

 

2. خرابی رله فن

فرمان روشن و خاموش شدن فن از ایسیو به رله فن فرستاده می‌شود. در ادامه این رله فن است که دستور روشن یا خاموش شدن الکتروموتور آن را صادر می‌کند. این احتمال وجود دارد که فیش‌های پایه رله فن، رسوب بگیرند یا شل شوند. اگر این اتفاق رخ دهد، رله فن دستور روشن و خاموش شدن موتور آن را صادر نمی‌کند. به‌همین دلیل فن روشن نمی‌شود.

 

رله فن

 

برای رفع این مشکل، باید ابتدا فیش‌های پایه رله را به‌آرامی جدا کنید. یک فرچه مسواکی لازم دارید تا به‌کمک آن فیش‌ها را جرم‌گیری کنید. پس از آن بار دیگر فیش‌ها را در جای خود قرار دهید. در این حالت به‌احتمال زیاد مشکل رله فن حل می‌شود. در غیر این صورت باید به‌فکر تعویض آن باشید.

 

3. مشکل پیدا کردن سیم کشی فن

گاهی اوقات علت کار نکردن فن ال 90 و سایر ماشین‌ها، مربوط به قطعی سیم کشی برق ماشین است. اگر به‌هر دلیل سیم‌کشی برق ماشین در مسیر انتقال جریان به فن دچار مشکل باشد، بدیهی است که فن روشن نمی‌شود. بعضا وارد شدن ضربه به ماشین در اثر تصادف باعث قطعی سیم‌کشی می‌شود. گاهی اوقات آمپر کشیدن زیاد سیم‌ها موجب می‌شود که سوکت‌های متصل به فن خودرو از شدت حرارت زیاد، ذوب شوند. پیدا کردن مشکل و رفع نقص سیم‌کشی برق ماشین از عهده تعمیرکار متخصص بر می‌آید.

 

4. خرابی سنسور دمای سیستم خنک کننده موتور

در خودروهای انژکتوری، معمولا خبری از فشنگی دمای آب نیست. فشنگی به‌صورت مستقیم به فن متصل می‌شود. در خودروهای جدید، معمولا از سنسور دما برای اندازه‌گیری دمای مایع خنک کننده استفاده می‌شود. این سنسور به‌صورت مستقیم با کامپیوتر ماشین در ارتباط است و سیگنال‌های اندازه‌گیری دما را برای آن ارسال می‌کند. سپس ایسیو، دستور لازم برای روشن شدن فن را به رله آن ارسال می‌کند.

خرابی سنسور دما، باعث می‌شود که ارسال سیگنال به کامپیوتر ماشین صورت نگیرد. در نتیجه بدیهی است که ایسیو هم دستور روشن شدن فن را صادر نمی‌کند. در صورت خرابی سنسور دما نیز راهی جز تعویض آن وجود ندارد.

 

5. آسیب دیدن ترموستات ماشین

ترموستات در خودروهای جدید به‌صورت برقی کار می‌کند و با ایسیو در ارتباط است. وقتی سنسور دما، سیگنال افزایش دمای مایع خنک کننده تا محدوده پیش‌فرض را صادر می‌کند، کامپیوتر ماشین بلافاصله وارد عمل می‌شود و دستور باز شدن ترموستات را صادر می‌کند. تجربه نشان می‌دهد که خراب شدن ترموستات باعث می‌شود فن موتور در دمای مناسب به‌کار نیفتد.

 

6. خرابی ایسیو خودرو

حتما با مطالعه مقاله تا اینجا، پی به نقش کلیدی ایسیو در کار کردن فن خودرو برده‌اید. گاهی اوقات دلیل کار نکردن فن خودرو، مربوط به قطعات فن یا سایر بخش‌های سیستم خنک کننده نیست. بلکه مشکل پیدا کردن ایسیو خودرو باعث می‌شود که دستور لازم برای روشن شدن فن در زمان مناسب صادر نشود. خرابی کامپیوتر خودرو ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد که نیاز به بررسی متخصص دارد.

 

7. کاهش سطح مایع خنک کننده موتور

وقتی مایع خنک کننده موتور به‌هر دلیل کاهش پیدا کند و به‌مقدار کمتر از حد استاندارد برسد، این احتمال وجود دارد که هوا وارد مدار سیستم خنک کننده شود. در این حالت ممکن است سنسور دما در اندازه‌گیری دمای مایع خنک کننده دچار اشتباه شود. در نتیجه سیگنال‌های غلط برای کامپیوتر خودرو ارسال کنید. به‌همین دلیل ممکن است حتی خودرو جوش بیاورد؛ اما فن روشن نشود. بنابراین لازم است که حتما به‌صورت منظم سطح مایع خنک کننده خودرو را کنترل کنید.

 

8. سوختن الکترو موتور فن

سوختن الکترو موتور فن اتفاق رایجی نیست؛ اما به‌هر حال نمی‌توان بروز این مشکل را نادیده گرفت. اگر دلیل کار نکردن فن ماشین، سوختن موتور باشد، باید به‌فکر تعویض این قطعه باشید.

 

الکترو موتور فن خودرو

 

9. شکستن پروانه فن

وارد شدن ضربه به جلوی ماشین در اثر تصادف، ممکن است باعث آسیب دیدن و شکستن پروانه‌های فن شود. این اتفاق به‌دلیل مشکل در سینی فن یا جانمایی اشتباه آن نیز رخ می‌دهد. اگر پروانه‌های فن بشکند، حتی در صورت روشن شدن نیز نمی‌تواند هوای خنک را به سمت رادیاتور هدایت کند و موجب جوش آوردن خودرو می‌شود.

 

اگر به‌دلیل کار نکردن فن خودرو جوش آورد، چه‌کار کنیم؟

اگر آمپر آب ماشین به حد نهایی رسید و ماشین جوش آورد، در این حالت، ابتدا ماشین را خاموش نکنید. بلکه از ماشین پیاده شده و کاپوت خودرو را بالا بزنید. در صورتی که مشکل مربوط به کار نکردن فن خودرو بود، مقداری آب با دمای محیط را روی سطح رادیاتور بریزید. پس از خنک شدن رادیاتور، خودرو را خاموش کنید. دقت داشته باشید که اگر فن به‌درستی کار می‌کرد، نباید آب روی رادیاتور بریزید. همچنین به‌هیچ وجه درب رادیاتور را در شرایط جوش آوردن ماشین، باز نکنید.

 

جوش آوردن ماشین

 

دلیل روشن شدن فن بعد از استارت ماشین چیست؟

گاهی اوقات بعد از استارت زدن ماشین، فن روشن می‌شود. سپس بعد از مدتی کار کردن، خاموش می‌شود. در حالت طبیعی، فن تنها وقتی وارد مدار می‌شود که دمای آب موجود در رادیاتور، خیلی بالا باشد. این در حالی است که بعد از استارت زدن، آب سیستم خنک کننده هنوز در دمای محیط قرار دارد.

دلیل اصلی بروز این اختلال، مشکل پیدا کردن سنسور دمای سیستم خنک کننده ماشین است. این موضوع باعث می‌شود بعد از استارت زدن، سیگنال غلط مبنی بر بالا بودن دمای آب رادیاتور به کامپیوتر خودرو ارسال شود. در نتیجه ECU هم دستور روشن شدن فن را صادر می‌کند. معمولا با استفاده از دستگاه دیاگ می‌توانید پی به خرابی سنسور آب ببرید.

 

کلام پایانی

در این مطلب دلایل کار نکردن فن خودرو را بررسی کردیم. در بسیاری از مواقع مشکل مربوط به فیوز یا رله فن است. در طول رانندگی حتما نسبت به عملکرد فن ماشین حساس باشید. ضمن اینکه نیم نگاهی به آمپر آب نیز داشته باشید. فراموش نکنید که تعمیر فن یا هر یک از قطعات سیستم خنک کننده در مقایسه با تعمیر قطعات موتور به‌دلیل آسیب دیدن ناشی از حرارت زیاد، هزینه به‌مراتب کمتری را در بر دارد.

عضویت در خبرنامه
عضویت
اطلاع از
امتیاز دهی
4 نظرات
کامنت گذاری داخل متن
نمایش همه دیدگاه ها
الله
1403-03-25 16:07

چرا خودرو ی امروزی با توجه به علم روز که جهان پیشرفت کرده هنوز بایستی با سیستم قدیمی قطعات خودرو کار نمایند چرا نباید یک خودرو با قطعات جدید و مد روز حرکت نماید وخیال راننده را از مبدا تا مقصد راحت نماید و راننده دغدغه خراب شدن خودرو را نداشته باشد انسان خودش مشکلات فراوانی دارد چرا بایستی دغدغه خودرو مشکلات انسان را چندین برابر نماید خودرو بایستی محکم قطعاتش سالم ویک عمر برای صاحبش کار نماید…

رضا
1403-03-25 07:31

فن خودرو من به موقه روشن و خاموش میشه و آب جوش نمیارد که چایی درست کنیم علت چی میتوند باشد

مستتتر
1403-04-05 13:14
پاسخ به  رضا

علت نمک بیش از حد جنابعالی است

ناصر
1403-03-24 10:41
امتیاز دهی :
     

بسیار عالی اما چرا رله ها سریع خراب میشوند؟در ماه دوبار عوض میکنم