تعویض واشر سرسیلندر + روش‌ها و نکات مهم

تعویض واشر سرسیلندر یکی از تعمیرات مهم موتور است و اگر درست انجام نشود می‌تواند باعث جوش آوردن، قاطی شدن آب و روغن، کم شدن کمپرس، تاب برداشتن سرسیلندر و حتی آسیب جدی موتور شود. روش تعویض واشر سرسیلندر بسته به نوع خودرو، میزان خرابی، طراحی موتور و امکانات تعمیرگاه متفاوت است.

در مطلب حاضر، ابتدا به این سوال پاسخ می‌دهیم که چه زمانی تعویض واشر سرسیلندر ضروری است؟ سپس روش‌های تعویض این قطعه را معرفی می‌کنیم. در نهایت هزینه تعویض واشر سرسیلندر انواع خودروها را در تابستان 1405 بررسی می‌کنیم.

چه زمانی تعویض واشر سرسیلندر ضروری است؟

در مواردی امکان تعمیر واشر سرسیلندر وجود دارد. اما باید توجه داشته باشید که تعمیر این قطعه همواره جواب نمی‌دهد. تعویض واشر سرسیلندر زمانی ضروری می‌شود که واشر دیگر نتواند آب‌بندی بین سرسیلندر و بلوک موتور را درست انجام دهد. این قطعه بین مسیرهای روغن، آب و محفظه احتراق قرار دارد و خرابی آن می‌تواند به موتور آسیب جدی بزند.

اگر با شرایط زیر روبه‌رو شدید، باید بدانید که تعویض واشر سرسیلندر ضروری است:

• جوش آوردن شدید یا مکرر خودرو
• مخلوط شدن آب و روغن موتور
• کم شدن آب رادیاتور بدون نشتی مشخص
• خروج دود سفید غلیظ از اگزوز
• افت توان موتور و بد کار کردن خودرو
• وجود حباب در رادیاتور یا منبع انبساط

دقت داشته باشید هر زمان سرسیلندر باز شود، معمولا باید واشر سرسیلندر با نمونه نو جایگزین شود؛ چون واشر قبلی دوباره آب‌بندی مطمئن نخواهد داشت.

همچنین اگر علائم خرابی واشر نادیده گرفته شود، ممکن است آسیب‌هایی مثل تاب برداشتن سرسیلندر، خرابی یاتاقان‌ها، آسیب به پیستون‌ها و هزینه سنگین تعمیر موتور ایجاد شود.

روش‌های تعویض واشر سرسیلندر

روش‌های تعویض واشر سر سیلندر عبارت‌اند از:

• تعویض واشر سرسیلندر بدون باز کردن کامل موتور
• تعویض واشر با باز کردن سرسیلندر و کف‌تراشی
• تعویض واشر همراه با تعمیر کامل سرسیلندر
• تعویض واشر همراه با تعمیر نیم‌موتور یا موتور کامل

در ادامه پیرامون هر یک از روش‌های فوق، بیشتر توضیح می‌دهیم.

تعویض واشر سرسیلندر بدون باز کردن کامل موتور

این روش رایج‌ترین شیوه در تعمیرگاه‌هاست. در این حالت، موتور از روی خودرو پیاده نمی‌شود و فقط قطعات بالایی موتور باز می‌شوند تا سرسیلندر جدا شود. در این روش، ابتدا آب سیستم خنک‌کننده و در بسیاری از موارد روغن موتور تخلیه می‌شود. اگر واشر سوخته باشد، ممکن است آب وارد روغن یا روغن وارد آب شده باشد؛ بنابراین معمولا تعویض روغن و فیلتر روغن هم ضروری است.

سپس باید مجموعه‌ای از قطعات برای دسترسی به سرسیلندر باز شوند. این قطعات بسته به نوع خودرو متغیر هستند؛ اما برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

• قاب فیلتر هوا
• منیفولد هوا
• منیفولد دود یا اگزوز
• شمع‌ها
• کوئل یا وایر شمع
• دریچه گاز
• شیلنگ‌های آب
• سنسورها و سوکت‌ها
• تسمه تایم یا زنجیر تایم (همراه با تنظیم موقعیت تایم موتور)
• قالپاق سوپاپ
• میل‌سوپاپ در بعضی موتورها

سپس نوبت به باز کردن پیچ‌های سرسیلندر می‌رسد. پیچ‌های سرسیلندر باید طبق ترتیب مشخص و معمولا از بیرون به داخل شل شوند. باز کردن ناگهانی یا نامنظم پیچ‌ها ممکن است باعث تاب برداشتن سرسیلندر شود. بسیاری از پیچ‌های سرسیلندر از نوع کششی هستند. به‌همین دلیل، پس از تعویض واشر سرسیلندر، باید پیچ‌ها نیز تعویض شوند.

بعد از باز شدن پیچ‌ها، سرسیلندر از روی بلوک جدا می‌شود. در این مرحله باید مراقب بود به سطح بلوک و سرسیلندر ضربه وارد نشود. گاهی سرسیلندر به‌دلیل حرارت زیاد یا چسبندگی واشر، سخت جدا می‌شود. استفاده از پیچ‌گوشتی یا ابزار تیز بین بلوک و سرسیلندر کار اشتباهی است، چون سطح آب‌بندی را خراب می‌کند.

سطح بلوک باید کاملا تمیز شود. باقی‌مانده واشر قبلی، جرم، زنگ‌زدگی یا چربی نباید روی سطح باقی بماند. تمیزکاری باید با دقت انجام شود. استفاده از سمباده زبر یا ابزار فلزی خشن می‌تواند سطح بلوک را خط بیندازد و باعث آب‌بندی ناقص واشر جدید شود.

در این مرحله سرسیلندر باید از نظر تاب‌داشتگی بررسی شود. این کار با استفاده از خط‌کش صنعتی و فیلر انجام می‌شود. اگر سرسیلندر تاب داشته باشد، واشر جدید هم خیلی زود می‌سوزد. در اینجا فرض می‌کنیم، سرسیلندر هیچ‌گونه مشکلی ندارد.

حال نوبت به نصب واشر سرسیلندر جدید می‌رسد. دقت داشته باشید جهت نصب واشر هم مهم است. بعضی واشرها دارای علامت‌هایی مثل TOP، UP یا FRONT هستند. همچنین امکان تشخیص جهت نصب با استفاده از سوراخ‌های آب و روغن نیز وجود دارد. اگر واشر برعکس نصب شود، مسیر آب یا روغن بسته می‌شود و موتور آسیب می‌بیند.

پیچ‌های سرسیلندر باید طبق دستور کارخانه و با ترک‌متر بسته شوند. در بسیاری از موتورها، بستن پیچ‌ها طی چند مرحله انجام می‌شود. پس از نصب واشر و بستن سرسیلندر، باید سایر قطعات موتور مجددا در جای خود قرار گیرند. سپس باید اقدامات زیر انجام شود:

• تنظیم تسمه تایم موتور
• اضافه کردن آب رادیاتور و ضدیخ
• اضافه کردن روغن موتور (در صورت نیاز باید تعویض شود)
• هواگیری سیستم خنک کننده موتور

تعویض واشر با باز کردن سرسیلندر و کف‌تراشی

اگر سرسیلندر تاب برداشته باشد، باید تراشکاری انجام بگیرد. تراشکاری یا کف‌تراشی یعنی سطح زیر سرسیلندر با دستگاه تراش مخصوص بسیار کم تراشیده می‌شود تا سطح آن کاملا صاف و یکنواخت شده و دیگر تاب نداشته باشد. اگر سطح سرسیلندر صاف نباشد، واشر جدید نمی‌تواند درست آب‌بندی کند.

مراحل تعویض واشر سرسیلندر در این حالت، مشابه روش قبل است. با این تفاوت که پیش از نصب واشر سرسیلندر جدید، باید عملیات تراشکاری سرسیلندر انجام بگیرد. نکته مهم این است که کف‌تراشی سرسیلندر محدودیت است. کف‌تراشی بیش از حد خطرناک است و می‌تواند مشکلات زیر را ایجاد کند:

• تغییر نسبت تراکم موتور
• افزایش احتمال ناک زدن موتور
• اختلال در تایمینگ موتور
• کاهش فاصله سوپاپ‌ها و پیستون

تعویض واشر همراه با تعمیر کامل سرسیلندر

در این روش، علاوه بر تعویض واشر، خود سرسیلندر هم کامل بازبینی و تعمیر می‌شود. این روش زمانی مناسب است که موتور علاوه بر سوختن واشر سرسیلندر، مشکلات دیگری هم در بخش سرسیلندر داشته باشد.

برای تعمیر کامل سرسیلندر مجموعه‌ای از اقدامات به‌تشخیص تعمیرکار انجام می‌شوند. یکی از آن‌ها، تست ترک سرسیلندر است. گاهی سرسیلندر در اثر گرمای زیاد ترک می‌خورد. ترک ممکن است ظاهری نباشد و فقط با تست فشار یا تست مخصوص مشخص شود. در این حالت ابتدا باید ترک سیلندر برطرف گردد.

اقدام دیگر، تعویض کاسه نمد ساق سوپاپ است. اگر خودرو روغن‌سوزی داشته باشد یا هنگام صبح دود آبی بدهد، کاسه‌نمدهای سوپاپ بررسی و در صورت نیاز تعویض می‌شوند. برخی دیگر از اقدامات ضروری برای تعمیر کامل سرسیلندر عبارت‌اند از:

• آب‌بندی سوپاپ‌ها
• رفع لقی گیت سوپاپ
• تعمیر میل سوپاپ و تایپیت‌ها
• تعویض واشرهای منیفولد، اورینگ و کاسه نمد

تعویض واشر همراه با تعمیر نیم‌موتور یا موتور کامل

بدترین اتفاق زمانی رخ می‌دهد که خرابی واشر سرسیلندر باعث وارد شدن آسیب جدی به موتور خودرو شود. در این حالت ممکن است نیاز به تعمیر نیم‌موتور یا حتی تعمیر کامل موتور باشد. بسته به‌اینکه شدت آسیب دیدن موتور چقدر است، تعمیرکار پیش از تعویض واشر سرسیلندر، اقدامات زیر را انجام می‌دهد:

• تعویض یاتاقان‌ها
• تعمیر یا تعویض میل لنگ
• تعمیر یا تعویض پیستون و رینگ پیستون
• تعمیر بلوکه سیلندر
• شستشو‌ی کامل مسیرهای روغن در موتور

کدام قطعات را باید همراه با واشر سرسیلندر تعویض کرد؟

تشخیص قطعاتی که باید همراه با واشر سرسیلندر تعویض شوند، بر عهده تعمیرکار است؛ اما باتوجه‌به هزینه‌ای که بابت باز و بست موتور به‌منظور تعویض واشر سرسیلندر می‌پردازید، بهتر است شرایط قطعات زیر نیز بررسی شده و در صورت نیاز، جایگزین شوند:

• پیچ‌های سرسیلندر
• واشر منیفولد هوا
• واشر منیفولد دود
• واشر قالپاق سوپاپ
• اورینگ‌ها و آب‌بندها
• تسمه تایم
• هرزگرد تایم
• تسمه دینام
• ترموستات
• درب رادیاتور یا منبع انبساط
• فیلتر روغن
• شمع‌ها
• شیلنگ‌های آب

بار دیگر لازم است تأکید کنیم که همواره نیاز به تعویض قطعات فوق همراه با واشر سرسیلندر نیست.

آیا استفاده از مواد آب‌بندی واشر سرسیلندر منطقی است؟

در بازار محصولاتی به‌نام چسب واشر سرسیلندر، مایع ترمیم‌کننده واشر و … وجود دارند. فروشندگان این محصولات ادعا می‌کنند ریختن آن‌ها به داخل سیستم خنک کننده، جلوی نشتی واشر سیلندر را می‌گیرد. واقعیت از این قرار است که در بسیاری از مواقع، این روش تعمیر اصولی محسوب نمی‌شود. شاید برای مدت کوتاهی نشتی جزئی را کاهش دهد، اما مشکل اصلی را حل نمی‌کند.

ناگفته نماند به‌دلیل عدم رعایت استانداردهای ضروری در تولید بسیاری از این محصولات، استفاده از آن‌ها نه‌تنها مشکل آب‌بندی واشر سرسیلندر را حل نمی‌کند؛ بلکه باعث آسیب دیدن قطعات دیگری مانند واتر پمپ نیز می‌شود و مسیرهای انتقال آب در سیستم خنک کننده را دچار گرفتگی می‌کند.

نکات مهم بعد از تعویض واشر سرسیلندر

بعد از تعویض واشر سر سیلندر چه باید کرد؟ پس از تعویض این قطعه باید تا چند روز مجموعه‌ای از اقدامات احتیاطی را در دستور کار قرار دهید تا مطمئن شوید مشکل یا دردسر تازه‌ای به وجود نمی‌آید. در ادامه، اقدامات ضروری بعد از تعویض واشر سرسیلندر را مرور می‌کنیم:

• سطح آب ماشین و روغن موتور را تا چند روز به‌صورت مداوم کنترل کنید.
• دمای موتور و آمپر آب را در شرایط مختلف رانندگی به دقت کنترل کنید.
• مطمئن شوید هیچ‌گونه نشتی آب و روغن در ماشین وجود ندارد.
• عملکرد فن رادیاتور خودرو را زیر نظر بگیرید.
• بخاری خودرو را تست کنید.

هزینه تعویض واشر سرسیلندر سال 1405

در تابستان 1405، قیمت واشر سرسیلندر خودروهای داخلی بسته به نوع ماشین،‌ برند و کیفیت ساخت قطعه معمولا بین 600 هزار تا 2.5 میلیون تومان متغیر است. برای خودروهای وارداتی، قیمت واشر سرسیلندر ممکن است تا حدود 10 میلیون تومان نیز افزایش پیدا کند. علاوه بر واشر سرسیلندر، قطعات جانبی مانند پیچ‌های واشر سرسیلندر و اورینگ‌ها نیز باید تعویض شوند که معمولی حدود 1 تا 1.5 میلیون تومان هزینه جداگانه به‌همراه دارند.

در خصوص دستمزد تعویض واشر سرسیلندر هم نمی‌توان عدد مشخصی را برای انواع خودرو ذکر کرد. در برخی از خودروها، فرآیند باز و بستن موتور و دسترسی به قطعات پیچیده و زمان‌بر است که طبیعتان هزینه تعویض واشر سر سیلندر را افزایش می‌دهد. از سویی دیگر، اجرت تعویض واشر سرسیلندر در خودروهای 6 یا 8 سیلندر بیشتر از ماشین‌های 4 سیلندر است.

یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار در هزینه تعویض واشر سرسیلندر، نیاز به تراشکاری است. در حال حاضر، چیزی در حدود 2 تا 3 میلیون تومان به‌عنوان اجرت تراشکاری سرسیلندر دریافت می‌شود.

در جدول زیر، قیمت تعویض واشر سرسیلندر بدون تراشکاری برای خودروهای مختلف در تابستان را مشاهده می‌کنید. دقت داشته باشید که هزینه‌های جدول شامل قطعات تعویضی نمی‌شود.

کلام پایانی

در این مطلب با نحوه تعویض واشر سرسیلندر خودرو آشنا شدیم. به‌خاطر داشته باشید، فقط تعویض واشر کافی نیست. باید مشخص شود چرا واشر سوخته است. اگر علت اصلی رفع نشود، واشر جدید هم دوباره می‌سوزد. مواردی مانند خرابی ترموستات، فن، فشنگی آب، واتر پمپ، درب رادیاتور یا منبع انبساط، گرفتگی رادیاتور، هوا گرفتن سیستم خنک کننده و کم بودن ضد یخ باعث آسیب دیدن واشر سرسیلندر می‌شوند. روی‌هم‌رفته توصیه می‌کنیم چالش خرابی واشر سرسیلندر را جدی بگیرید تا مجبور به صرف هزینه‌های سنگین برای تعمیر کامل موتور نشوید. یادتان باشد که اگر به فکر خرید و فروش خودرو هستید، حتما قبل از هر اقدامی از کارشناسی خودرو در محل کمک بگیرید.