M15 و TU5 دو تا از پرتیراژترین موتورهای تاریخ صنعت خودروی ایران هستند. سایپا سالهاست که از موتور M15 برای خودروهای اقتصادی خود استفاده میکند. همچنین ایران خودرو نیز بسیاری از خودروهای خود را با موتور TU5 روانه بازار میکند. این دو پیشرانه تفاوتهای قابل توجهی از نظر توان فنی، طراحی، میزان استهلاک و هزینههای تعمیر دارند. در ادامه قصد داریم به مقایسه موتور TU5 و M15 بپردازیم. آشنایی با تفاوت موتور TU5 و M15 در مقایسه بسیاری از خودروهای سایپا و ایران خودرو به شما کمک میکند.
موتور TU5 چیست؟
پیشرانه TU5 یکی از موتورهای خانواده TU متعلق به شرکت فرانسوی سیتروئن است. توسعه این خانواده از موتورها از سال ۱۹۸۶ میلادی آغاز شد. در ابتدا نسخه TU3 به عنوان یکی از نخستین مدلهای این سری تولید شد و بعدها در خودروی پژو ۲۰۶ وارد بازار ایران شد. با این حال، عملکرد این موتور در زمینه شتاب چندان مطلوب نبود و برخی کاربران از آن رضایت کامل نداشتند. به همین دلیل سیتروئن نسخه بهبودیافتهای با نام TU5 را معرفی کرد که توان و عملکرد بهتری ارائه میداد. این موتور ابتدا روی پژو ۲۰۶ تیپ ۵ در ایران عرضه شد و پس از استقبال مناسب، در خودروهای دیگری نیز مورد استفاده قرار گرفت.
در سالهای اخیر، ایران خودرو نسخه ارتقایافته این موتور را با نام TU5P معرفی کرد. این پیشرانه مجهز به فناوری زمانبندی متغیر سوپاپها (VVT) است. از جمله تغییرات این پیشرانه در مقایسه با TU5 میتوان بهموارد زیر اشاره کرد:
- کاهش مصرف سوخت
- بهبود آلایندگی
- گشتاور بهتر
- هماهنگی بیشتر با گیربکس جدید
موتور TU5 در دستهبندی پیشرانههای اقتصادی قرار میگیرد که برای خودروهای سبک، شتابگیری مناسب دارد. همچنین قطعات یدکی این موتور در بازار ایران بهراحتی یافت میشوند.
موتور M15 چیست؟
موتور M15 یکی از شناختهشدهترین پیشرانههای گروه سایپا است که سالها در خودروهای اقتصادی این شرکت استفاده شده و هنوز هم نسخههای ارتقایافته آن روی برخی محصولات جدید نصب میشود. البته در طول زمان تغییرات مختلفی روی آن انجام شده است. پیشرانه M15 توسط شرکت مگاموتور از زیرمجموعههای سایپا طراحی شده است.
موتور M15 اولین بار روی خودروی مزدا B3 نصب شد و بعدها شرکت کیا نیز آن را تولید کرد. سایپا از نسخه داخلیسازی شده موتور M15 برای اولین بار در خط تولید پراید استفاده کرد.
در سالهای اخیر، سایپا نسخه ارتقایافته این موتور را با نام M15GSI معرفی کرد. از جمله تغییرات این پیشرانه در مقایسه با M15 میتوان بهموارد زیر اشاره کرد:
- بهبود سرسیلندر
- سیستم زمانبندی بهتر احتراق
- کاهش لرزش
- مصرف سوخت کمتر
- قدرت بیشتر نسبت به نسخه پایه
- استاندارد آلایندگی بالاتر
رویهمرفته موتور M15 فناوری قدیمی دارد و از نظر شتابگیری نیز عملکرد آن چندان مطلوب نیست. سروصدا و لرزش پیشرانه در دور موتور بالا نیز یکی از نقاط ضعف جدی آن است. هرچند قیمت تمام شده پایین، هزینه تعمیر و نگهداری مناسب و مصرف سوخت نسبتا پایین موجب شده تا قیمت پراید و محصولات مشابه آن کاهش یابد و سایپا همچنان از این پیشرانه روی خودروهای اقتصادی خود استفاده کند.
موتورهای TU5 و M15 روی کدام خودروها نصب شدهاند؟
قبل از پرداختن به مقایسه موتور TU5 و M15 بد نیست با ماشینهایی که این دو پیشرانه روی آنها نصب شدهاند، آشنا شوید. اشاره کردیم که موتور TU5 بهطور خاص توسط ایران خودرو استفاده میشود و در برخی از مدلهای انواع پژو ۲۰۷ دیده میشود. در مقابل، موتور M15 نیز پیشرانه اقتصادی شرکت سایپا است. در جدول زیر میتوانید فهرست خودروهای دارای این دو موتور را مشاهده کنید.
|
ماشینهای دارای موتور M15 |
ماشینهای دارای موتور TU5 |
|
خانواده پراید (111، 131، 132، 141، 151) |
پژو 206 تیپهای 5 و 6 |
|
تیبا صندوقدار و هاچبک |
پژو 206 صندوقدار |
|
خانواده ساینا |
پژو پارس |
|
خانواده کوییک |
رانا |
|
خانواده اطلس (نسخه ارتقایافته موتور M15) |
پژو 207 دندهای و اتومات |
|
خانواده سهند (نسخه ارتقایافته موتور M15) |
رانا پلاس |
|
شاهین (نسخه ارتقایافته موتور M15) |
پژو SLX 405 |
مقایسه موتور TU5 و M15
در سالهای اخیر دو پیشرانه TU5 و M15 بیش از هر موتور دیگری روی خودروهای تولید شده در ایران نصب شدهاند. این دو موتور از نظر طراحی، تکنولوژی، قدرت، هزینه نگهداری و کاربرد تفاوتهای زیادی دارند. در ادامه به بررسی تفاوت موتور TU5 و M15 میپردازیم.
1. تفاوت موتور TU5 و M15 از نظر طراحی
رویهمرفته موتور TU5 نسبت به M15 مدرنتر است و طراحی جدیدتری دارد. مهمترین نکته در تفاوت طراحی این دو موتور مربوط به تعداد سوپاپ است. پیشرانه TU5 دارای 16 سوپاپ است. در حالی که M15 با 8 سوپاپ طراحی شده است. همین موضوع نیز در راندمان بالاتر موتور TU5 نقش موثر دارد.
2. مقایسه M15 و TU5 از نظر قدرت و شتاب
موتور TU5 از نظر قدرت و شتابگیری در مقایسه با M15 دست برتر را دارد. دلیل این موضوع هم قدرت بیشتر پیشرانه TU5 است. حداکثر قدرت موتورهای M15 و TU5 به ترتیب برابر با 90 و 105 اسب بخار است. حداکثر سرعت خودروهای دارای موتور M15 مانند ساینا 160 کیلومتر بر ساعت است. ضمن اینکه شتاب صفر تا صد این خودرو نیز حدود 13 ثانیه زمان میبرد. در مقابل خودروی پژو 207 با موتور TU5 میتواند حداکثر سرعت 190 کیلومتر بر ساعت را تجربه کند و صفر تا صد آن حدود 11.6 ثانیه است. البته قدرت موتور نیز میتواند یکی از دلایل بالاتر بودن قیمت پژو 207 باشد.

3. مقایسه موتور M15 با TU5 از نظر مصرف سوخت
هر دو موتور TU5 و M15 از نظر مصرف سوخت رفتار شبیه به یکدیگر دارند. بسته به نوع خودرو، میانگین مصرف ترکیبی این دو پیشرانه در هر 100 کیلومتر حدود 6.5 تا 7.5 لیتر است.
4. تفاوت موتور M15 با TU5 از نظر استهلاک
بررسی نظرات تعمیرکاران باتجربه نشان میدهد که میزان استهلاک موتور TU5 در مقایسه با M15 کمتر است. در جدول زیر، تعدادی از رایجترین مشکلات فنی این دو پیشرانه را مشاهده میکنید.
|
مشکلات رایج موتور TU5 |
مشکلات رایج موتور M15 |
|
خرابی کویل |
روغنسوزی |
|
نوسان دور موتور |
لرزش موتور در دور موتور بالا |
|
خرابی سنسورها |
داغ کردن موتور |
|
روغنریزی |
واشر زدن |
|
حساسیت به کیفیت روغن موتور |
افت توان در کارکرد بالا |
فراموش نکنید که هزینههای تعمیر و نگهداری موتور TU5 در مقایسه با M15 تا حدی بالاتر است. همین موضوع در خصوص قیمت قطعات یدکی این دو پیشرانه نیز صدق میکند.
مقایسه موتورهای TU5 و M15 در یک نگاه
در جدول زیر به مقایسه موتور TU5 و M15 به صورت خلاصه میپردازیم.
|
نام موتور |
M15 |
TU5 |
|
نوع موتور |
تنفس طبیعی |
تنفس طبیعی |
|
تعداد سیلندر |
4 سیلندر خطی |
4 سیلندر خطی |
|
تعداد سوپاپ |
8 سوپاپ |
16 سوپاپ |
|
حجم موتور |
1497 سی سی |
1587 سی سی |
|
حداکثر قدرت |
90 اسب بخار |
105 اسب بخار |
|
حداکثر گشتاور |
137 نیوتن متر |
142 نیوتن متر |
|
نوع سوخت |
بنزین |
بنزین |
|
نسبت تراکم |
10.5:1 |
10.5:1 |
|
استاندارد آلایندگی |
یورو 4 (نسخه ارتقایافته یورو 5) |
یورو 4 (نسخه ارتقایافته یورو 5) |
|
سیستم سوخت رسانی |
انژکتوری (پاشش چندنقطهای MPI) |
انژکتوری (پاشش چندنقطهای MPI) |
کلام پایانی؛ موتور TU5 بهتر است یا M15؟
در این مطلب به مقایسه موتور TU5 و M15 پرداختیم. رویهمرفته موتور TU5 از نظر تکنولوژی و توان فنی نسبت به M15 دست برتر را دارد. موتور M15 بهعنوان یک پیشرانه اقتصادی و ساده شناخته میشود. باید اشاره کنیم که برای رانندگی در شهر موتور M15 عملکرد قابل قبولی دارد ولی برای رانندگی جادهای از توانایی مناسب برخوردار نیست.