پراید سیستم سرمایشی ساده‌ای دارد. بسیاری از مالکان پراید در فصول گرم سال با مشکلاتی مانند خنک نکردن مناسب، ترکیب باد گرم و سرد، کارکرد یکسره کمپرسور یا حتی یخ‌زدگی لوله‌ها مواجه می‌شوند. در بسیاری از مواقع، افراد تصور می‌کنند همیشه علت آن کمبود گاز مبرد یا خرابی کمپرسور است. اما واقعیت این است که گاهی اوقات، ریشه مشکل به بخش‌های مکانیکی و کنترلی زیر داشبورد مربوط می‌شود.
آشنایی با شیوه تنظیم کولر پراید از زیر داشبورد به رانندگان و علاقه‌مندان به امور فنی این امکان را می‌دهد که بدون نیاز به پرداخت هزینه‌های سنگین تعمیرگاهی، عیب‌یابی اولیه را انجام دهند. در این مطلب، ساختار کولر پراید در زیر داشبورد را بررسی می‌کنیم، امکان انجام انواع تنظیمات آن را شرح می‌دهیم و مراحل عملی هر یک را با جزئیات فنی آموزش خواهیم داد.
ساختار سیستم کولر و تهویه پراید در زیر داشبورد
با توجه به اینکه قیمت پراید هم مثل بسیاری از خودروها صعودی شده است، بسیاری از افراد ترجیح می‌دهند اطلاعات فنی بیشتری از خودروی خود پیدا کنند تا بتوانند راحت‌تر مشکلات آن را برطرف کنند. سیستم تهویه پراید از یک پوسته پلاستیکی اصلی تشکیل شده که در پشت کنسول میانی و زیر داشبورد قرار دارد. این پوسته شامل سه بخش اصلی است:
- بلوور یا فن دمنده
این بخش، باد تولیدشده را از طریق کانال‌ها به داخل کابین می‌فرستد.
- رادیاتور بخاری و اواپراتور کولر
مایع مبرد سرد درون اواپراتور جریان دارد و آب گرم موتور نیز از رادیاتور بخاری عبور می‌کند.
- دریچه‌های هدایت هوا
این دریچه‌ها، جریان هوای ورودی را بین رادیاتور بخاری و اواپراتور کولر تقسیم کرده یا مسیر پرتاب باد را به سمت شیشه، روبه‌رو یا پا هدایت می‌کنند.
کنترل این اجزا از طریق اهرم‌ها و کلیدهای روی کنسول وسط و با کمک سیم‌های مفتولی فلزی (سیم‌های بوودن) و ترموستات مکانیکی در زیر داشبورد انجام می‌شود.
چه تنظیماتی در زیر داشبورد کولر پراید قابل انجام است؟
وقتی درباره دسترسی‌های فنی زیر داشبورد پراید صحبت می‌کنیم، چند تنظیم کلیدی و بسیار مهم مطرح می‌شود:
- تنظیم دریچه میکس (دریچه تفکیک هوای گرم و سرد)
مهم‌ترین تنظیمی که به بخش زیر داشبورد مربوط می‌شود، رگلاژ دریچه ترکیب‌کننده هوا است. تنظیم نبودن این دریچه یکی از دلایل خنک نکردن کولر ماشین است. اگر این دریچه کاملا روی مسیر رادیاتور بخاری بسته نشود، حتی با وجود کارکرد عالی کمپرسور، باد خروجی کولر خنک نخواهد بود.
- تنظیم کالیبراسیون و حساسیت ترموستات کولر
در مدل‌های قدیمی‌تر و کاربراتوری یا انژکتوری اولیه، ترموستات کولر قطعه‌ای مکانیکی به همراه پیچ کوچک است که شرایط قطع و وصل کمپرسور را کنترل می‌کند تا اواپراتور یخ نزند و کمپرسور تحت فشار مداوم نماند.
- رگلاژ سیم‌های مکانیکی کنترل جهت باد
سیم‌هایی که وضعیت پرتاب باد (به سمت صورت، پا، شیشه جلو یا ترکیبی) را تنظیم می‌کنند، از طریق گیره‌های زیر داشبورد و پشت کنسول رگلاژ می‌شوند.
- بستن کامل شیر بخاری
در برخی مدل‌ها یا تغییرات فنی انجام‌شده توسط مالکان، قطع جریان آب گرم ورودی به داخل پوسته داشبورد باعث جلوگیری از هدررفت سرمای کولر می‌شود.
آموزش نحوه انجام هر یک از تنظیمات در زیر داشبورد پراید
در هر روش تنظیم کولر پراید از زیر داشبورد، به ابزارهای ساده‌ای مانند پیچ‌گوشتی دوسو و چهارسو، انبردست، دم‌باریک و چراغ‌قوه نیاز دارید. در ادامه، نحوه انجام تنظیم کولر پراید از زیر داشبورد را در شرایط مختلف توضیح می‌دهیم.
نحوه تنظیم و رگلاژ دریچه میکس
برای رگلاژ دریچه میکس، صندلی شاگرد را تا انتها عقب بکشید و زیر داشبورد (سمت چپ پای شاگرد) را بررسی کنید. در این بخش، بازوی متحرکی را می‌بینید که سیم مفتولی مشکی‌رنگی به آن متصل است. کلید انتخاب دمای روی کنسول را از حالت گرم به سرد حرکت دهید و دقت کنید آیا بازوی پلاستیکی تا انتهای مسیر خود حرکت می‌کند یا خیر.
اگر بازو تا انتها بسته نمی‌شود، با یک پیچ‌گوشتی خار فلزی نگهدارنده روکش سیم را آزاد کنید. بازوی دریچه را با دست در وضعیت کاملا بسته (سرد) قرار دهید. سپس اهرم پنل را هم روی سردترین حالت بگذارید و سپس خار فلزی را دوباره محکم کنید. به این ترتیب، کولر پراید از زیر داشبورد با موفقیت انجام شده و مسیر هوای گرم به‌طور کامل مسدود می‌شود.
تنظیم ترموستات کولر پراید
اندازه‌گیری دمای اواپراتور توسط ترموستات انجام می‌شود. اگر دما بیش از حد پایین بیاید، فرمان قطع کمپرسور صادر می‌شود تا رطوبت روی پره‌های اواپراتور یخ نبندد. در مدل‌های قدیمی پراید که ایسیو چندان پیشرفته‌ای ندارند، از روش زیر برای تنظیم ترموستات استفاده می‌شود. مثلا برای تنظیم کولر پراید صبا از زیر داشبورد، بررسی محل قرارگیری ترموستات مکانیکی اهمیت دوچندان دارد؛ زیرا در این مدل‌ها کنترل کولر ارتباط مستقیمی با پردازش‌های هوشمند ECU ندارد.
ترموستات را که در واقع جعبه‌ای کوچک مشکی یا فلزی با یک لوله مویین باریک در نزدیکی پوسته اواپراتور (سمت شاگرد زیر داشبورد) است پیدا کنید. در پشت یا کنار این جعبه، پیچ کوچکی برای تنظیم حساسیت فنر دیافراگمی وجود دارد.
اگر کولر زودتر از موعد کمپرسور را قطع می‌کند و باد خنک کافی نیست، پیچ را حدود یک‌چهارم دور در جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید. اما اگر لوله‌های کولر یا شبکه اواپراتور برفک می‌زنند و جریان هوا مسدود می‌شود، پیچ را یک‌چهارم دور در خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید.
رگلاژ سیم‌های تغییر وضعیت دریچه پرتاب باد
اگر پرتاب باد به سمت دریچه‌های روبه‌رو ضعیف است یا باد هم‌زمان به سمت پاها نشت می‌کند، مسیر انتقال هوا نیاز به تنظیم دارد. برای این منظور، کاور زیر فرمان و بخش پایینی کنسول وسط را باز کنید. سپس سیم مفتولی متصل به سلکتور چرخان دریچه‌ها را پیدا کنید. در ادامه، خار نگهدارنده سیم را باز کرده، دریچه را با دست روی حالت پرتاب مستقیم به صورت قرار دهید و خار را در وضعیت جدید قفل کنید.
پراید صبا (مدل‌های تولیدی دهه هشتاد با داشبورد قدیم) تفاوت‌های ساختاری مشخصی با مدل‌های پراید ۱۳۱ و ۱۱۱ دارد. در پراید صبا تنظیمات دما و جهت باد با اهرم‌های افقی کشویی انجام می‌شود. این اهرم‌ها فشار مکانیکی زیادی به سیم‌های مفتولی وارد می‌کنند و پس از چند سال دچار خمش یا شکستگی خار می‌شوند.
کلام پایانی
سرویس سیستم خنک‌کننده پراید همواره به معنای تعویض قطعات یا شارژ گاز کولر نیست. در اغلب مواقع، اختلالات ناشی از افت راندمان سرمایش، به دلیل عدم هماهنگی اجزای مکانیکی داخل اتاق رخ می‌دهد. با یادگیری اصول تنظیم کولر پراید از زیر داشبورد، می‌توانید به‌راحتی دریچه میکس را آب‌بندی کنید تا جلوی ترکیب هوای گرم بخاری با هوای سرد کولر گرفته شود. اگر دست به آچار هستید، اقدامات ذکر شده در این مطلب را می‌توانید شخصا انجام دهید؛ اما در غیر این صورت بهتر است کار را به تعمیرکار بسپارید. همچنین فراموش نکنید که برای خرید یا فروش خودروی خود، حتما از کارشناسی فنی خودرو کمک بگیرید.
