طرح ترافیک برای شهروندان تهرانی و هر رانندهای که گذرش به کلانشهر تهران میافتد، واژهای آشنا است. نو شدن سال، تعطیلات پیشبینینشده و شرایط اضطراری مثل آلودگی شدید هوا و پاندمی روی ساعت کاری و محدوده طرح ترافیک تهران تأثیر میگذارد و به همین دلیل این عبارت، نرخ جستجوی بالایی در گوگل دارد.
ما در این مقاله قصد داریم کار را برای شما راحت کنیم تا به جای سر زدن به سایتهای مختلف، بتوانید اطلاعات بهروز در مورد طرح ترافیک را یکجا ببینید. برای رسیدن به این هدف، به تاریخچه، ساعت کاری، محدوده، جریمه، عوارض ورود و نحوه استعلام بدهی این طرح میپردازیم.
روند اجرای طرح ترافیک در ایران
مردم تهران در سال 1358 برای اولین بار با مفهوم این طرح آشنا شدند. در آن زمان تردد خودروهای تکسرنشین در مرکز شهر از ساعت 6:30 تا 10 صبح ممنوع بود. اجرای این طرح از ابتدا در جهت کاهش و بهبود بار ترافیکی در مرکز شهر صورت گرفت. در سال 1384 و در پی افزایش روزافزون آلودگی هوای شهر تهران، یک طرح دیگر به منظور کاهش آلودگی شدید هوا با نام طرح زوج و فرد مطرح شد که در آذر همان سال، در تعدادی از مناطق شهر تهران اجرایی شد.
این طرح برای سالهای بعد نیز اجرا شد تا در سال 1398 ناکامی این طرح در مدیریت ترافیک و کاهش میزان آلایندههای هوا، مسئولین را به فکر اجرای تغییراتی در آن انداخت. طبق قوانین جدیدی که از تیرماه سال 1398 اعمال شد، طرح کنترل آلودگی هوا، جایگزین طرح زوج و فرد شد.
محدوده طرح ترافیک در داخل طرح آلودگی هوا قرار دارد و مرزهای آن مانند قبل در نظر گرفته شده است؛ اما برای ورود به هر دو طرح، تمامی رانندگان خودروهای بومی و غیربومی باید دارای برگه معاینه فنی معتبر باشند و در سایت تهران من یا سامانه شهرزاد ثبتنام کرده باشند. همچنین پرداخت عوارض ورود به هردو طرح هم قبل از ورود الزامی است. عدم رعایت موارد فوق، منجر به جریمه رانندگان خواهد شد.

محدوده طرح ترافیک تهران کجاست؟
اگر بهتازگی صاحب ماشین شدهاید یا قبلا کمتر در سطح شهر رانندگی میکردهاید، بهتر است در قدم اول با محدوده طرح ترافیک آشنا شوید. در این بخش نوبت به بررسی محدودههای جغرافیایی طرح آلودگی هوا و ترافیک میرسد:
محدوده طرح ترافیک اصلی
بر اساس مصوبه شورای حملونقل و ترافیک شهرداری تهران در سال 1404، طرح اصلی ترافیک از سمت شمال به خیابان فاطمی و مطهری، از سمت جنوب به خیابان شوش، از سمت شرق به خیابان ترکمنستان، شریعتی، خواجه نصیر طوسی، خیابان سپاه، مازندران و هفده شهریور، و از قسمت غرب، به خیابان کارگر محدود میشود.
محدوده طرح کنترل آلودگی هوا
مانند طرح زوج و فرد سابق، محدوده طرح آلودگی هوا از سمت شمال از بزرگراه همت آغاز میشود و در شرق، به بزرگراه امام علی، در جنوب به بزرگراه بعثت و در غرب، به بزرگراههای نواب و چمران منتهی میشود.
برای کسب اطلاعات دقیقتر در مورد محدوده طرح ترافیک و مشاهده این محدوده روی نقشه گوگل مپ، به مقاله «محدوده طرح ترافیک تهران» مراجعه کنید.
ساعات مجاز تردد در محدوده طرح ترافیک و کنترل آلودگی هوا
در سال 1404 ساعت طرح اجرای ترافیک در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 8:30 تا 18 است و این طرح در روزهای پنجشنبه، جمعه و تعطیلات اجرا نمیشود.
ساعت اجرای طرح آلودگی هوا در روزهای شنبه تا چهارشنبه مشابه طرح اصلی ترافیک است؛ اما این طرح در روزهای پنجشنبه از ساعت 8:30 تا 13 اجرا میشود. همچنین ممکن است این طرح در صورت تشدید آلودگی هوا از درب منزل اجرا شود و ساعت اجرای آن افزایش پیدا کند.
شرایط ورود به محدوده طرح ترافیک در سال 1404
در سالهای گذشته، شهروندان میتوانستند به منطقه طرح وارد شوند و عوارض طرح بهصورت خودکار از حساب شهروندی آنها در سامانه تهران من کسر میشد؛ اما از سال 1400، شهروندان تهرانی برای ورود به محدوده طرح ترافیک باید هم در سامانه «تهران من» یا شهرزاد ثبتنام کرده باشند و هم نسبت به رزرو روز ورود خود به منطقه طرح آلودگی هوا و ترافیک نیز اقدام کنند.
در صورت عدم رزرو و ورود به محدوده طرح ترافیک، عوارض تردد خودرو با بیشینه ضرایب و به ازای هر روز تردد، با نرخ 168.750 هزار تومان (مستقل از ساعت تردد و نوع معاینه فنی خودرو) محاسبه میشود.
شرایط رزرو طرح ترافیک
رزرو مجوز روزانه طرح برای هر روز، در صورت عدم تکمیل ظرفیت مجاز روزانه امکانپذیر است. درصورتیکه به هر دلیلی رانندگان بدون رزرو وارد محدوده طرح شوند، برای آنها پیامکی ارسال میشود که از آنها میخواهد تا پایان همان روز (ساعت 24) نسبت به ثبت رزرو در سامانه تهران من یا شهرزاد و پرداخت عوارض اقدام کنند.
رزرو مجوز روزانه طرح، از ظهر روز چهارشنبه هر هفته برای هفته آتی امکانپذیر است. در صورت عدم تکمیل ظرفیت روزانه، امکان رزرو مجوز روزانه طرح برای هفته جاری نیز وجود دارد. بدیهی است که درصورت پرشدن ظرفیت مجاز روزانه، امکان رزرو وجود نخواهد داشت.
همچنین امکان لغو رزرو طرح تنها تا ساعت ۶ صبح همان روز وجود دارد و در صورت مالکیت چند خودرو، باید برای هرکدام بهصورت جداگانه رزرو یا لغو آن انجام شود.
تسهیلات، مزایا و نحوه محاسبه عوارض طرح ترافیک
عوارض ورود به محدوده طرح آلودگی هوا و ترافیک به ساعت و تعداد دفعات ورود یا خروج از طرح بستگی دارد.
کلیه خودروهای پلاک تهران به شرط ثبتنام در سایت تهران من یا شهرزاد، در هر فصل 20 روز سهمیه تردد رایگان صرفاً در محدوده کنترل آلودگی هوا (زوج یا فرد سابق) دارند. این سهمیه برای پلاکهای غیر از تهران، 15 روز است. همچنین مبلغ عوارض طرح ترافیک برای خودروهای پلاک شهرستان، بعد از 3 روز تردد در طرح ضریب بیشتری میگیرد.
در صورت ارائه مدارک لازم در مورد ملک (مالکیتی یا استیجاری) و تائید سیستمی در دفاتر خدمات الکترونیک شهر، یکبار تردد ساکنین محدوده طرح ترافیک و آلودگی هوا (زوج یا فرد سابق) قبل از ساعت 9 صبح و بعد از ساعت 16 در همان محدوده، رایگان است. همچنین در صورت رزرو، برای تردد بیشتر تخفیف 50 درصدی میگیرید.

نحوه خرید طرح ترافیک (ثبتنام و رزرو)
برای خرید طرح ترافیک، باید وارد سایت تهران من (my.tehran.ir) یا سامانه شهرزاد (web.shahrzadcity.ir) یا اپلیکیشن موبایل آنها شوید. پس از وارد شدن به هردو وبسایت، باید نسبت به ساخت حساب کاربری برای خود اقدام کنید. برای این کار، لازم است مشخصات فردی، مشخصات خودرو و نشانی محل سکونت یا محل کار خود را ثبت کنید. پس از ساخت یک حساب کاربری، میتوانید با شارژ حساب تردد خود را در محدوده طرح ترافیک مدیریت کنید.
توجه داشته باشید که دیگر دوربینهای کنترل ورود و خروج خودروها به محدوده طرح، زوج یا فرد بودن پلاک خودروها را رصد نمیکنند؛ بلکه وضعیت ثبتنام در تهران من یا شهرزاد را رصد میکنند. درنتیجه، اگر بدون ثبتنام و رزرو در این سایتها وارد طرح شوید، قطعاً جریمه خواهید شد.
نحوه احراز محل سکونت برای ساکنین محدوده طرح
ساکنان محدوده طرح علاوه بر ثبتنام در سایت «تهران من» یا شهرزاد، باید اطلاعات محل سکونت خود را وارد و ثبت کنند. همچنین باید تصویر سند مالکیت یا اجارهنامه و قبض عوارض نوسازی را نیز بارگذاری کنند. علاوه بر این موارد، باید عوارض سالیانه خودروی خود و بدهیهای طرح ترافیک را نیز تسویه کرده باشند.
بعد از طی مراحل بالا، نوبت به مراجعه حضوری به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک موجود در سطح شهر جهت ارائه مدارک لازم میرسد. در این دفاتر، مدارک ارائهشده تائید و تخفیفها و تسهیلات ویژه ورود به طرح برای ساکنین آن اعمال میشود.

عوارض تردد در محدوده طرح کنترل آلودگی هوا و ترافیک
همانطور که گفتیم، عوارض تردد در محدوده طرح آلودگی هوا و ترافیک به ساعت ورود و خروج به طرح، تعداد دفعات ورود و خروج و همچنین سن و نوع معاینه فنی خودروی شما بستگی دارد. میتوانید این عوارض را بهصورت روزانه، ماهانه و سالانه پرداخت کنید و بدیهی است که در صورت خرید بستههای ماهانه و سالانه، عوارض طرح ترافیک برایتان کمتر تمام میشود.
در سال 1404، نرخ پایه عوارض ورود به طرح ترافیک 102.600 تومان تعیین شده است و بر اساس مصوبه شورای شهر تهران، در سال 1405 این مبلغ برای ورود به طرح ترافیک تهران به 174 هزار تومان میرسد. همچنین اگر فقط وارد محدوده طرح آلودگی هوا شوید، مبلغ پایه عوارض برای شما 87 هزار تومان محاسبه خواهد شد.
در مقاله «جریمه طرح آلودگی هوا» بیشتر به جزئیات نحوه محاسبه عوارض و جریمه ورود به طرحهای ترافیک و آلودگی هوا پرداختهایم. همچنین برای محاسبه میزان دقیق عوارض بر اساس نوع معاینه فنی، محدوده سکونت، محدوده تردد و ساعات تردد میتوانید به آدرس eform.tehran.ir/calculation-traffic-tehran1404 مراجعه کنید.
جریمه طرح ترافیک چقدر است؟ (در صورت عدم رزرو)
در سال 1404 در صورت نداشتن رزرو و ورود به محدوده طرح آلودگی هوا و ترافیک، مبلغ 178.750 تومان به عنوان عوارض در حساب شهروندی شما در سامانه شهرزاد شارژ میشود. در صورت عدم پرداخت، به جریمه طرح ترافیک تبدیل میشود و مبلغ آن میتواند به بیشتر از 200 هزار تومان برسد.

چگونگی استعلام میزان بدهی طرح ترافیک
تا اینجا، تمام موارد لازم را درباره طرح ترافیک و طرح کنترل آلودگی هوا ذکر کردیم. اکنون میخواهیم برای آن دسته از رانندگانی که احتمال میدهند جریمه شدهاند، نحوه استعلام میزان بدهی طرح ترافیک را شرح دهیم.
استعلام میزان بدهی از طریق سایت تهران من
برای استعلام میزان بدهی خود از این طریق، باید به سایت «تهران من» یا «سامانه شهرزاد» مراجعه کنید. برای استفاده از هر خدمتی در این سایت، باید ابتدا ثبتنام کرده و نام کاربری و رمز عبور مخصوص به خود را دریافت کنید. پس از ورود به حساب کاربری خود در قسمت «خدمتهای حملونقل» یا «طرح ترافیک» باید «پروفایل خودرو» را پیدا کنید تا بتوانید میزان بدهی خودروی خود را به طور کامل ببینید.
استعلام بدهی طرح ترافیک از طریق کد دستوری
اگر تمایلی به استعلام میزان بدهی خود از این طریق ندارید، میتوانید از کد USSD استفاده کنید. برای این کار، باید کد دستوری #3*3*137* را با تلفن همراه خود شمارهگیری کنید؛ پس از آن، دو رقم سمت چپ پلاک خودرو را وارد کنید تا از بدهی خود مطلع شوید.
استعلام بدهی طرح ترافیک از طریق مراجعه به دفاتر الکترونیک شهر
برای استعلام و پرداخت عوارض طرح ترافیک بهصورت حضوری، میتوانید به دفاتر خدمات الکترونیک شهر مراجعه کنید. هرچند که همواره پیشنهاد میکنیم جهت صرفهجویی در وقت و هزینه خود، تا حد ممکن از مراجعه حضوری اجتناب کنید.
استعلام بدهی طرح ترافیک از طریق مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت
یکی دیگر از راههای مراجعه حضوری جهت استعلام میزان بدهی خود، مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت موجود در سطح شهر است. در این دفاتر، شما میتوانید میزان بدهی خود را استعلام بگیرید و نسبت به پرداخت آن اقدام کنید.
طرح ترافیک و آلودگی هوا؛ مرزهایی برای هوای بهتر
در این مطلب بهصورت جامع و کامل به طرح ترافیک و آلودگی هوای تهران و عوارض، جریمه ورود و مرزهای آنها پرداختیم.
همانطورکه میدانید، تعداد زیادی از مناطق مهم و مرکزی تهران در محدوده طرحهای ترافیک و آلودگی هوا قرار دارند. این مناطق، معمولاً بسیار پررفتوآمد و پرازدحام هستند و هرچند که برای دسترسی به این مناطق، میتوان از اتوبوس یا تاکسی هم استفاده کرد؛ اما یکی از سریعترین و ارزانترین راههای رفتن به این مناطق، استفاده از مترو است. در حال حاضر، از 7 خط مترو که در تهران راهاندازی شده است، 6 خط آن از محدوده دو طرح ترافیک عبور میکنند و رفتن به مرکز شهر از طریق مترو، راه مناسبتری به نظر میرسد.
بیشتر بخوانید