افزایش قیمت خودرو در سالهای اخیر و رسیدن قیمت بعضی از خودروهای داخلی به مرز یک میلیارد تومان، باعث شده تا اکثر مالکان خودرو تصمیم بگیرند علاوه بر بیمه اجباری شخص ثالث، از بیمه بدنه هم استفاده کنند تا در صورت وقوع خسارت مجبور به پرداخت خسارات سنگین نشوند. درصد فرانشیز بیمه بدنه (درصدی از خسارت که باید خودتان پرداخت کنید) یکی از مسائل مورد بحث و دغدغه تمامی این افراد است و در تصمیمگیری آنها برای خرید بیمه بدنه تأثیر زیادی دارد.
در این مقاله به سؤالاتی مثل «فرانشیز بیمه بدنه چیست؟»، «فرانشیز بیمه بدنه چقدر است؟» پاسخ میدهیم و به نحوه حذف فرانشیز بیمه بدنه نیز میپردازیم. اگر این مسائل به دغدغه شما هم تبدیل شدهاند، به خواندن ادامه دهید.
فرانشیز بیمه بدنه چیست؟
معنی لغوی فرانشیز در زبان فارسی، «خودپرداخت» است. از نظر فنی و حقوقی هم به معنی بخشی از حق بیمه است که بیمهگذار باید آن را پرداخت کند و بیمهگر مسئولیتی در قبال آن ندارد.
ازآنجاییکه ممکن است باز هم در این مقاله از کلمات بیمهگذار و بیمهگر استفاده کنیم، معنی آنها را در زیر توضیح میدهیم تا دفعه بعد با دیدن آنها سردرگم نشوید:
- بیمهگذار: یعنی شما یا هر شخص دیگری که برای خودروی خود بیمه بدنه میخرد.
- بیمهگر: شرکت بیمه که خودروی شما را بیمه میکند.
البته فرانشیز فقط به بیمه بدنه مربوط نمیشود و در بیشتر انواع بیمه مثل بیمه درمانی نیز از بیمهگذار اخذ میشود.
برای درک بهتر مفهوم فرانشیز بیمه بدنه، به این مثال دقت کنید:
تصور کنید که در بیمهنامه شما میزان فرانشیز سرقت 20 درصد قید شده است. اگر قیمت خودرو شما حدود یک میلیارد تومان باشد و به سرقت برود، بیمهگر 80 درصد ارزش خودرو معادل 800 میلیون تومان را به شما پرداخت میکند.
تأثیر فرانشیز در پرداخت خسارت بیمه بدنه
تنها مزیت فرانشیز بیمه بدنه، کاهش بار مالی و ریسکهای شرکتهای بیمهگر نیست؛ بلکه وجود آن مزایای زیر را هم برای بیمهگذار به دنبال دارد:
- اهمیت به قوانین راهنمایی و رانندگی و احتیاط بیشتر برای جلوگیری از خسارت و پرداخت فرانشیز
- به تعویق انداختن زمان استفاده از پوشش های بیمه بدنه و حفظ تخفیفها
- تمایل به حفظ پوششهای بیمه برای خسارتهای بزرگ
- تأثیر در انتخاب تعداد پوششهای بیمه بدنه و مبلغ نهایی بیمهنامه
در برخی از پوششهای انتخابی، نحوه محاسبه فرانشیز بیمه بدنه متفاوت است و میتوانید پوششهای با فرانشیز بالا را انتخاب نکنید تا مبلغ بیمهنامه کمتر شود.
انواع فرانشیز بیمه بدنه چیست؟
رایجترین روش محاسبه فرانشیز بیمه بدنه بر اساس درصد است؛ اما ممکن است این فرانشیز در پوششهای مختلف بیمه بدنه با روشهای زیر نیز محاسبه شود که معمولاً از تمامی انواع آنها در یک قرارداد بیمه بدنه استفاده میشود:
فرانشیز ثابت
در این روش یک عدد ثابت در قرارداد قید میشود و خسارت هر چقدر باشد، مبلغ مذکور را از آن کم و سپس پرداخت میکنند.
فرانشیز با سقف مشخص
در این روش بیمهگر یک عدد را به عنوان سقف پرداخت خسارت تعیین میکند و پرداخت مازاد مبلغ بر عهده بیمهگذار است. مثلاً اگر سقف تعهد بیمهگر 300 میلیون تومان باشد و به خودروی شما 600 میلیون خسارت وارد شود، پرداخت 300 میلیون دیگر بر عهده خودتان است.
فرانشیز در هر بار خسارت
این نوع فرانشیز مربوط به خسارات ناشی از تصادفات است و بهصورت درصدی محاسبه میشود. در خسارت بار اول، مبلغ فرانشیز 10 درصد است و در صورت تکرار، هر بار 10 درصد دیگر به آن اضافه میشود.
درصد فرانشیز بیمه بدنه چقدر است؟
معمولاً مالکان خودروهای گرانقیمت، بعد از خرید خودرو برای جبران خسارتهای ناشی از تصادف یا سرقت احتمالی خودرو از بیمه بدنه استفاده میکنند و به همین دلیل بسیاری تصور میکنند درصد فرانشیز بیمه بدنه فقط شامل فرانشیز سرقت کلی خودرو و تصادف میشود؛ درحالیکه بیمه بدنه خسارتهای دیگری مثل شکستن شیشه، خطوخش، چپ کردن و … را هم پوشش میدهد که معمولاً درصد آنها با یکدیگر متفاوت است.
مثلاً فرانشیز شکست شیشه در بیمه بدنه با فرانشیز سرقت کلی خودرو متفاوت است و درصورتیکه شکستن شیشه منجر به دزدی شود، درصد این دو نوع فرانشیز با یکدیگر یکسان و 20 درصد میشود.
در ادامه با درصد فرانشیز پوششهای مختلف بیمه بدنه آشنا میشوید:
|
نوع فرانشیز بیمه بدنه |
درصد فرانشیز |
|
سرقت کلی خودرو |
20 |
|
خسارت جزئی و تصادف یا آتشسوزی |
بار اول 10 درصد (حداقل 50 هزار تومان) بار دوم 20 درصد (حداقل 100 هزار تومان) بار سوم به بعد 30 درصد (حداقل 150 هزار تومان) |
|
واژگونی خودرو |
10 |
|
بلایای طبیعی |
10 |
|
شکستن شیشه |
20 |
|
خطوخش |
10 |
|
خسارت ناشی از مواد شیمیایی، اسید و رنگ |
30 |
|
از بین رفتن کل خودرو |
10 |
|
تصادف رانندگی که در آن بیمهگذار مقصر نیست |
50 |
در سرقت یا نابودی کلی خودرو، شرکت بیمه مبلغ ارزش روز خودرو که در بیمهنامه قید شده را با کسر 10 درصد فرانشیز و هزینههای جانبی (حملونقل با جرثقیل) به بیمهگذار پرداخت میکند.
نحوه محاسبه فرانشیز بیمه بدنه چطور است؟
معمولاً در مواردی که بیمهگذار میتواند در وقوع آنها نقش داشته باشد، فرانشیز بیمه بدنه همیشه یک عدد ثابت نیست و فقط در صورت وقوع برای بار اول، از جدول بالا برای محاسبه فرانشیز این موارد استفاده میکنند. بهصورت کلی، عوامل زیر در نحوه محاسبه فرانشیز بیمه بدنه نقش زیادی دارند:
تعداد دفعات تصادف منجر به خسارت
فرانشیز خسارت ناشی از تصادف برای بار اول، 10 درصد است و به ازای هر بار تکرار، به مبلغ فرانشیز 10 درصد اضافه میشود. یعنی فرانشیز خسارت بار دوم 20 و بار سوم 30 درصد است.
نوع خسارت
این مورد در اصل به عامل ایجادکننده خسارت بستگی دارد. همانطور که در جدول بالا دیدید، فرانشیز خسارت ناشی از بلایای طبیعی اختلاف فاحشی با خسارت ناشی از آتشسوزی، واژگونی و … دارد.
سابقه راننده
میزان سابقه گواهینامه رانندگی یکی از عوامل بسیار مهم در نحوه محاسبه فرانشیز بیمه بدنه است. درصورتیکه کمتر از سه سال از دریافت گواهینامه فرد گذشته باشد، به ازای هر بار دریافت خسارت 10 درصد به مبلغ فرانشیز اضافه میشود. همچنین در سابقه رانندگی تعداد دفعات مقصر بودن راننده در تصادفات مختلف نیز در نظر گرفته میشود.
علاوه بر این اگر راننده زیر 25 سال سن داشته باشد، در خسارات ناشی از تصادفات رانندگی 10 درصد به مبلغ فرانشیز اضافه میشود.
میزان پوشش بیمه بدنه و شرایط شرکت بیمهگر
اگر در بیمهنامه شما سقف مشخصی برای پرداخت خسارت قید شده باشد و خودروی شما متحمل خسارات سنگینتری شود، فرانشیز بیمه بدنه شما افزایش پیدا میکند. البته شرکتهای بیمه مختلف شرایط متفاوتی را در قرارداد بیمه خود قید میکنند و تنوع پوششهای مختلف و میزان خسارت پرداختی آنها نیز با یکدیگر متفاوت است.
نحوه محاسبه فرانشیز بیمه بدنه برای خودروهای نامتعارف
بر اساس قانون خودروهای نامتعارف که چند سال پیش تصویب شد، خودروهایی که ارزش آنها بیشتر از 50 درصد تعهدات بیمه شخص ثالث در خسارات جانی باشد، نامتعارف محسوب میشوند. سقف تعهدات مالی بیمه شخص ثالث در قبال این خودروها همان نرخ مصوب سالانه است و در صورت خسارات بیشتر، باید مالک از بیمه بدنه خود برای جبران مابقی استفاده کند.
بر اساس قوانین جدید، مبلغ فرانشیز بیمه بدنه در این شرایط تغییر نمیکند و بیمهگذار بدون نگرانی از کاهش حق بیمه، میتواند نسبت به دریافت خسارت اقدام کند.
پوشش حذف فرانشیز بیمه بدنه چیست؟
آیا امکان حذف فرانشیز بیمه بدنه وجود دارد؟ در حالت کلی، پاسخ چنین سؤالی «خیر» است؛ اما یک تبصره وجود دارد و آن هم پوششی است که بعضی از شرکتهای بیمه با عنوان «پوشش حذف فرانشیز بیمه بدنه» عرضه میکنند. با داشتن این پوشش، در خسارتهای جزئی برای بار اول از پرداخت فرانشیز معاف میشوید.
درصورتیکه این پوشش را به بیمهنامه خود اضافه کنید، شرکت بیمهگر ملزم به پرداخت کل مبلغ خسارت میشود. استفاده از این پوشش مبلغ حق بیمه را بین 5 تا 7 درصد افزایش میدهد.
راهکار حذف فرانشیز بیمه بدنه چیست؟ (شرایط و روش)
شرایط اضافه کردن پوشش حذف فرانشیز بیمه بدنه به شرح زیر است:
- این پوشش شامل خسارتهای کلی مثل سرقت و نابودی خودرو نمیشود.
- این پوشش فقط برای بار اول خسارتهای جزئی کاربرد دارد و در دفعات بعدی، باید فرانشیز را بر اساس جدول مندرج در بیمهنامه بپردازید.
- درصورتیکه حداقل 2 سال تخفیف عدم خسارت داشته باشید، میتوانید از پوشش حذف فرانشیز استفاده کنید.
- حق بیمه با پوشش حذف فرانشیز بین 5 تا 7 درصد بیشتر میشود.
برای اضافه کردن این پوشش هم میتوانید هنگام صدور یا تمدید بیمهنامه اقدام کنید.
فرانشیز بیمه بدنه؛ ضامن احتیاط بیشتر
در این مطلب به تعریف «فرانشیز بیمه بدنه چیست؟» پرداختیم و به نحوه محاسبه و حذف فرانشیز بیمه بدنه نیز اشاره کردیم. در انتها هم توصیه میکنیم هنگام عقد قرارداد بیمه بدنه، تمامی بندهای آن را با دقت بخوانید و در مورد زیروبم آن از بیمهگر سؤال بپرسید تا هنگام پرداخت خسارت، احساس نکنید سرتان کلاه رفته است. فرانشیز، جلوی استفاده از بیمه بدنه برای دریافت خسارتهای جزئی و از بین رفتن تخفیف بیمه بدنه را میگیرد و احتیاط در رانندگی را بیشتر میکند.
