با پلوس ماشین بیشتر آشنا شوید

در این مقاله از سری مقالات دانش فنی همراه مکانیک قصد داریم در مورد پلوس مطالبی را ارائه دهیم . آنچه در این مقاله مطالعه میکنید نکاتی برای نگهداری از این قطعه حیاتی خودرو می‌باشد

برخی از قطعات فنی خودرو شاید به چشم نیایند، حتی شاید آنها را در طول عمر خودرو سواری خود ندیده و اسم آنها را نیز نشنیده باشید. اما آشنایی با برخی از قطعات خودرو لازم و ضروری است. برخی از این قطعات در صورتی که در مواقع مورد نیاز سرویس تعمیر و نگهداری لازم نشود دچار مشکل شده و می‌توانند علاوه بر هزینه‌های گزاف شما را خسته کرده و وقت شما را نیز تلف کند. یکی از این قطعات مهم و حیاتی در سیستم انتقال حرکت خودرو پلوس است.

پیشنهاد همراه مکانیک برای شما

در حال بارگذاری...

پلوس ماشین چیست؟

پلوس که نام اصلی آن شافت اکسل می‌باشد وظیفه انتقال نیرو از دیفرانسیل و گیربکس به چرخ‌ها را بر عهده دارد. همانطور که میدانید انتقال نیرو یعنی حرکت خودرو و حرکت خودرو جز اولیه و جدانشدنی یک خودرو برای استفاده دارنده آن می‌باشد. بنابراین می‌توان گفت که پلوس یکی از حیاتی ترین قطعات به کار رفته در خودرو است. یکی از قطعاتی که عضو جدانشدنی پلوس است و به طور مکرر نام آن را در کنار پلوس خواهید شنید گردگیر پلوس بوده که وظیفه حفاظت از شرایط لازم برای پلوس را بر عهده دارد.

مشخصات پلوس ماشین

پلوس به دلیل این که وظیفه انتقال نیرو از گیربکس و یا دیفرانسیل به چرخ‌ها را بر عهده دارد  بایستی دارای ویژگی‌هایی باشد. این قطعه بایستی در اتصال به چرخها  متحرک بوده تا در هنگام پیچیدن خودرو دچار شکستگی نشود. همچنین مقداری حرکت طولی نیز برای پلوس ضروری است چرا که ممکن است خودرو در حرکت با چاله‌ها و دست اندازهای بسیار شدیدی روبرو شود و در صورتیکه پلوس قادر به حرکت طولی در جای خود نباشد امکان بیرون زدن آن از سر قسمت اتصال به چرخ‌ها، گیربکس و یا دیفرانسیل بسیار زیاد می‌شود.

حرکت پیچشی پلوس برای انعطاف پذیری این قطعه در سر پیچ‌ها به وسیله یک قطعه به نام سر پلوس که دارای توان حرکتی می‌باشد تامین می‌گردد. برای حرکت طولی پلوس و اختلاف دور سر پیچ‌ها نیز از قطعه سه شاخه و کاسه پلوس استفاده گردیده است.

پلوس که یکی از قطعاتی است که از درون محفظه موتور و گیربکس خودرو بیرون می‌باشد، می‌تواند دچار آسیب دیدگی‌هایی بر اثر گرفتن گرد و غبار شود. برای همین منظور از قطعه محافظ با جنس مخصوص شبیه به لاستیک استفاده شده که به آن گردگیر پلوس گفته می‌شود. گردگیر پلوس با بست‌های مخصوص در جای خود بسته و محکم میشود. برای جلوگیری از خرابی پلوس بهتر است در دوره‌های سه ماهه این گرد گیرها کنترل و تست شوند.

در صورتی که در کنترل گردگیر پلوس‌ها به این نتیجه رسیدید که گردگیر‌ها دارای ترک و یا پارگی می‌باشند بهتر است در تعویض آنها تعلل نکنید. خرابی گردی پلوس منجر به گرد گرفتگی بر سر قطعات پلوس و در نتیجه خرابی پلوس می‌شود که ممکن است هزینه‌های تعمیر و یا در برخی موارد تعویض پلوس را برای شما ایجاد کند. همچنین در برخی از خودروها مانند خودروی تندر ۹۰ در صورت پاره شدن گردگیر پلوس در سمت گیربکس ممکن است واسکازین گیربکس تخلیه شده و آسیب‌های جدی تری مانند سوختن گیربکس برای خودرو شما اتفاق بیفتد. بنابراین گردگیر پلوس را کاملا جدی بگیرید.

انواع پلوس ماشین

دقت داشته باشید که پلوس‌ها بنا به نوع خودرو و همچنین سمت چپ و راست گیربکس متفاوت می‌باشند. بنابراین در صورتی که نیاز به تعویض پلوس خودرو پیدا کردید بهتر است ابتدا از تعمیرکار فنی خود مدل و نوع پلوس را جویا شوید.

تفاوت پلوس راست و چپ

تفاوت اصلی پلوس راست و چپ در اکثر خودروها، به‌ویژه خودروهای دیفرانسیل جلو، مربوط به طول و ساختار بدنه آن‌ها است. این تفاوت به دلیل محل قرارگیری گیربکس نسبت به چرخ‌ها ایجاد می‌شود.

در ادامه تفاوت‌های کلیدی این دو قطعه بررسی شده است:

۱. تفاوت در طول (طول نامساوی)

در بیشتر خودروها، گیربکس دقیقاً در مرکز خودرو قرار ندارد و معمولاً به یک سمت (اغلب سمت راننده) نزدیک‌تر است.

پلوس کوتاه: مربوط به سمتی است که گیربکس به چرخ نزدیک‌تر است (معمولاً سمت چپ یا سمت راننده).

پلوس بلند: مربوط به سمتی است که فاصله گیربکس تا چرخ بیشتر است (معمولاً سمت راست یا سمت شاگرد).

۲. ساختار دو تکه در پلوس بلند

به دلیل طول زیاد پلوس سمت راست، برای جلوگیری از لرزش و خم شدن در سرعت‌های بالا، معمولاً آن را به صورت دو تکه می‌سازند.

• یک بخش آن به گیربکس متصل شده و توسط یک بلبرینگ میانی به بدنه موتور یا شاسی محکم می‌شود.
• بخش دوم از بلبرینگ میانی تا چرخ ادامه می‌یابد.

۳. اثر گشتاور (Torque Steer)

تفاوت طول پلوس‌ها می‌تواند باعث پدیده‌ای به نام “کشیده شدن فرمان هنگام شتاب‌گیری” شود. به همین دلیل در طراحی خودروهای مدرن، سعی می‌شود با ضخیم‌تر ساختن پلوس بلندتر یا استفاده از واسطه، وزن و اینرسی هر دو سمت را با هم برابر کنند تا تعادل خودرو حفظ شود.

۴. تفاوت در اتصالات و خارها

اگرچه سرپلوس‌ها (سمت چرخ) ممکن است در هر دو طرف مشابه باشند، اما بخش داخلی پلوس (مشعل پلوس) که وارد گیربکس می‌شود، در سمت راست و چپ می‌تواند متفاوت باشد:

• در برخی خودروها، تعداد خارهای سر پلوس در دو سمت متفاوت است.

• نحوه قفل شدن پلوس درون گیربکس در سمت کوتاه و بلند معمولاً با هم فرق دارد.

دلایل خرابی پلوس خودرو

بهتر است برخی از رایج ترین دلایل خرابی پلوس خودرو را نیز با هم بررسی نماییم تا در استفاده از خودرو سعی کنید از این دلایل و علت‌ها پیشگیری به عمل آورید.

– یکی از شایعترین علل خرابی پلوس را می‌توان پارگی در گرد گیر پلوس دانست. پارگی گردگیر پلوس باعث می‌شود که وظیفه گردگیر پلوس به خوبی انجام نشده و گرد و غبار و آلودگی‌های مختلف در قطعات بسیار حساس پلوس وارد شده و مانع از کارکرد درست و یا خرابی آن گردند. برای جلوگیری از این مسئله می‌توان دوره‌های منظم بازدید از گردگیر پلوس را رعایت نمود.

– استفاده غیر صحیح از دنده خودرو نیز می‌تواند یکی از عوامل خرابی پلوس باشد. معکوس کردن دنده در شرایط نامناسب و همچنین تیک آف‌های متوالی از علل رایج خرابی پلوس هستند. همچنین یکی از عادت‌های بد که باعث خرابی پلوس می‌شود استفاده از دنده‌های سبک در سرعت‌های پایین می‌باشد به نحوی که خودرو در حرکت دچار مشکل شود.

– باز بودن اتصالات و یا پیچ‌های سر پلوس نیز می‌تواند از موارد آسیب زای پلوس باشد.

– استفاده از ترمز تا توقف کامل بدون گرفتن کلاچ برای آزاد کردن چرخ‌ها از گیربکس فشار زیادی را به قطعه پلوس وارد می‌نماید و می‌تواند باعث خرابی این قطعه گردد.

– ضربه‌های شدیدی که بر اثر آزاد کردن نامناسب کلاس و اصطلاحاً تیکاف‌های شدید می‌تواند برای پلوس آسیب‌زا باشد.

– بکسل کردن خودرویی که وزن آن خارج از توان گیربکس و قطعاتی مانند پلوس باشد نیز می‌تواند به این قطعه آسیب وارد نماید.

– روشن کردن مکرر خودرو با حالت قرار دادن آن در دنده یکی از مواردی است که می‌تواند برای پلوس و حتی جعبه دنده  خرابی ایجاد کند.

کنترل پلوس در حال حرکت خودرو

اگر بنا به دلایلی احساس می‌کنید که پلوس خودروی شما خراب است در ابتدا بایستی در یک جاده صاف و هموار با سرعت متوسط و گاهی همراه با شتاب زیاد و پیچاندن فرمان در بعضی از مواقع حرکت کنید و موارد زیر را بررسی نمایید:

– اگر در هنگام دور زدن فرمان صدای تق تق از یکی از چرخهای جلو به گوش برسد احتمال زیاد مفصل بیرونی پلوس شما خراب شده است.

– اگر در هنگام راه افتادن از حالت ساکن خودرو و یا افزایش شتاب صدای تق تق شنیده شود می‌تواند مشکل از پلوس و یا دنده‌های جعبه دنده و دیفرانسیل شما باشد.

– لرزش‌های متناوب خودرو در چرخ‌هایی که نیرو به آنها منتقل می‌شود در سرعت‌های بین ۸۰ تا ۱۱۰ کیلومتر علاوه بر بالانس نبودن چرخها می‌تواند به پلوس خودرو نیز مرتبط باشد.

سخن آخر

در نهایت، پلوس به عنوان رابط اصلی میان سیستم انتقال قدرت و چرخ‌ها، نقشی تعیین‌کننده در ایمنی و کیفیت رانندگی ایفا می‌کند. با توجه به فشار مستمری که بر این قطعه وارد می‌شود، بازرسی دوره‌ای گردگیرها و توجه به صداهای غیرعادی هنگام دور زدن، ساده‌ترین راه برای جلوگیری از هزینه‌های گزاف و خطرات ناگهانی مانند بریدن پلوس است. نگهداری صحیح از این بخش، نه تنها طول عمر گیربکس و دیفرانسیل را افزایش می‌دهد، بلکه پایداری خودرو در جاده را نیز تضمین خواهد کرد.