وجود روغن استاندارد بهمیزان کافی در گیربکس بسیار مهم است. چراکه میتواند مانع از سایش قطعات داخلی گیربکس و داغ شدن آن شود. در نتیجه منجر به افزایش عمر مفید گیربکس میشود. بههمین دلیل، لازم است که حتما نسبت بهروغنریزی گیربکس حساس باشید تا جلوی ایجاد هزینه سنگین تعمیر و نگهداری جعبه دنده را بگیرید. یکی از موضوعات کلیدی در این زمینه، آشنایی با علت روغن ریزی گیربکس اتومات و دستی است. چراکه قدم اول در رفع مشکل روغنریزی گیربکس بهشمار میرود. در پایان این مطلب با تمام دلایل نشتی روغن گیربکس دستی و اتومات آشنا و نحوه عیب یابی آن آشنا خواهید شد.
علت روغن ریزی گیربکس
علت روغن ریزی گیربکس 206 و سایر خودروها را باید در یکی از موارد زیر جستجو کنید:
- آسیب دیدن واشر کارتل گیربکس
- سوراخ شدن کارتل گیربکس
- خرابی پیچ تخلیه گیربکس
- فرسایش لولههای انتقال روغن گیربکس
- داغ شدن بیش از حد گیربکس
- آسیب دیدن مبدل گشتاور گیربکس اتومات
- خرابی شیر برقی گیربکس اتومات
در ادامه لازم است که توضیح بیشتری در خصوص هر یک از موارد فوق ارائه کنیم.
آسیب دیدن واشر کارتل گیربکس
کارتل محفظه نگهداری روغن گیربکس است. در واقع روغن گیربکس پس از گردش در مدار خود به کارتل منتقل میشود تا خنک شود. برای جلوگیری از نشتی روغن از یک واشر در دهانه کارتل استفاده میشود که بهکمک چند پیچ به پوسته گیربکس متصل میشود. این احتمال وجود دارد که در اثر ضربه خوردن، فرسایش یا حرارت زیاد، واشر کارتل گیرکس آسیب ببیند و نشتی روغن اتفاق بیفتد. در این حالت راهی جز تعویض واشر کارتل برای رفع مشکل ندارید.
سوراخ شدن کارتل گیربکس
کارتل در پایینترین قسمت گیربکس زیر خودرو قرار دارد. بههمین دلیل، ممکن است در اثر ضربههای شدید آسیب ببیند. اتفاقی که میتواند منجر به ترک خوردن و سوراخ شدن کارتل شود. در نتیجه روغن موجود در آن خیلی سریع تخلیه میشود.
خرابی پیچ تخلیه گیربکس
یک پیچ تخلیه زیر کارتل گیربکس تعبیه شده است. برای تخلیه و تعویض روغن گیربکس، پیچ تخلیه باز میشود. پیچ تخلیه بهصورت رزوه باز و بسته میشود. در صورت ضربه خوردن یا فرسایش پیچ، احتمال دارد که بهخوبی بسته نشود. در نتیجه از درزهای ایجاد شده، روغن نشت میکند.
فرسایش لولههای انتقال روغن گیربکس
علت روغن ریزی گیربکس پراید و سایر ماشینها میتواند ناشی از ترک خوردن لولههای انتقال روغن باشد. لوله روغن گیربکس معمولا بهصورت فلزی طراحی میشود. در خودروهایی که سیستم خنک کننده روغن گیربکس بیرون از جعبه دنده قرار دارد، یک لوله فلزی هم برای انتقال آن به سیستم خنک کننده در نظر گرفته میشود. فرسایش این لولهها نیز ممکن است دلیل نشتی روغن باشد. برای تشخیص این موضوع باید مسیر لولههای متصل به گیربکس را از ابتدا تا انتها زیر نور بررسی کنید و در صورت چرب بودن نسبت به بررسیهای بیشتر اقدام کنید.
داغ شدن بیش از حد گیربکس
علت روغن ریزی گیربکس سمند ef7 و سایر ماشینها همواره بهدلیل خرابی قطعات گیربکس نیست. روغن گیربکس عمر مفید مشخص دارد و پس از طی شدن این دوره، خاصیت خود را از دست میدهد. در نتیجه ممکن است که شاهد داغ شدن بیشتر از حد فضای داخلی گیربکس باشید. این اتفاق میتواند بهشکل روغن ریزی از گیربکس خودنمایی کند. ضمن اینکه معمولا در این شرایط چراغ چک گیربکس در برخی از ماشینها روشن میشود.
آسیب دیدن مبدل گشتاور گیربکس اتومات
مبدل گشتاور مهمترین قطعه در گیربکس اتوماتیک است که ارتباط بین موتور و جعبه دنده را برقرار میکند. پمپ، توربین و استاتور اجزای تشکیل دهنده مبدل گشتاور هستند و درون آن روغن هیدرولیک جریان دارد. این روغن با گرانروی بالا انتقال گشتاور بین پمپ و توربین را تسهیل میکند.
در سادهترین حالت ممکن است علت روغنریزی گیربکس اتومات، خراب شدن کاسه نمد پمپ گیربکس باشد. این در حالی است که گاهی اوقات حتی بعد از تعویض کاسه نمد هم مشکل برطرف نمیشود. در چنین شرایطی، ممکن است بروز مشکل در پمپ یا توربین میتواند منجر به روغن ریزی خودرو شده باشد.
خرابی شیر برقی گیربکس اتومات
شیر برقی در گیربکس مسئولیت کنترل قطع و وصل شدن جریان روغن را بر عهده دارد. در صورتی که شیر برقی دچار مشکل شود، ممکن است که نشتی روغن گیربکس اتفاق بیفتد. در صورتی که تشخیص دادید شیر برقی گیربکس خراب شده، حتما سطح روغن گیربکس را چک کنید و در صورت کم بودن روغن در محفظه، علاوه بر تعویض شیر برقی، روغن گیربکس را هم عوض کنید.
نحوه تشخیص روغن ریزی گیربکس
- بررسی علائم: لکههای قرمز، قهوهای یا سیاه زیر خودرو (روغن گیربکس معمولاً قرمز یا قهوهای است)، بوی سوختگی، کاهش سطح روغن در گیج، لرزش در تعویض دنده یا روشن شدن چراغ چک موتور.
- بررسی بصری: زیر خودرو را چک کنید و محل دقیق نشتی را پیدا کنید (مثلاً از واشرها، لولهها یا کارتر).
راهکارهای رفع روغن ریزی گیربکس (اقدامات اولیه)
قبل از هر چیز، اگر تجربه مکانیکی ندارید، به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید، زیرا تعمیر گیربکس نیاز به ابزار و دانش فنی دارد. در موارد ساده، میتوانید اقدامات زیر را امتحان کنید:
- سفت کردن اتصالات شل: اگر نشتی از لولهها یا کانکتورها باشد، اتصالات را با آچار مناسب سفت کنید (بدون فشار بیش از حد برای جلوگیری از آسیب).
- تعویض واشر یا اورینگ: اگر فرسودگی واشرها علت باشد، واشرهای آسیبدیده را تعویض کنید. این کار شامل تخلیه روغن، باز کردن پوسته و نصب قطعات جدید است.
- تعویض فیلتر و روغن: روغن قدیمی را تخلیه کنید، فیلتر را عوض کنید و با روغن مناسب (بر اساس دفترچه راهنمای خودرو) پر کنید. از پر کردن بیش از حد اجتناب کنید.
- استفاده از نشتگیرهای شیمیایی: محصولاتی مانند نشتگیرهای پلیمری میتوانند موقتاً کاسهنمدها را احیا کنند، اما این راهحل دائمی نیست و برای گیربکسهای اتوماتیک ممکن است مناسب نباشد.
در موارد پیچیده مانند آسیب مبدل گشتاور یا قطعات داخلی، تعویض قطعه توسط مکانیک ضروری است.
کلام پایانی
در این مطلب با علت روغن ریزی گیربکس اتومات و دستی آشنا شدیم. بد نیست که در پایان اشاره مختصری به روشهای تشخیص روغن ریزی گیربکس داشته باشیم. علاوه بر نشانههای روغن در زیر ماشین، باید بهمواردی مانند بوی سوختگی، لرزش ماشین حین رانندگی، صدای غیرعادی بهخصوص هنگام تعویض دنده و روشن شدن چراغ گیربکس در ماشینهای اتوماتیک هم حساس باشید. فراموش نکنید که خسارت کاهش سطح روغن گیربکس بسیار سنگین است و نباید نسبت به این موضوع بیتوجهی کنید.
