صنعت خودروسازی ایران در سال 1404 روزهای پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشت. وقوع دو جنگ در 1404، اتفاق بیسابقهای بود که بازار خودرو نیز تحت تأثیر آن قرار گرفت. افزایش قابل توجه فشار اقتصادی، بالا رفتن نرخ، رشد تورم و کاهش تولید خودرو مهمترین عوامل گرانی ماشین در سال 1404 بودند. در این مطلب، قصد داریم به بررسی علت افزایش قیمت خودرو در سال 1404 با استناد به آمار و ارقام بپردازیم.
میانگین افزایش قیمت خودرو در سال 1404
در جدول زیر، میزان تغییر قیمت خودرو بین ۱۰ مدل ماشین محبوب بازار ایران در سال 1404 را مشاهده میکنید. بررسی کارشناسان همراه مکانیک نشان میدهد، قیمت بازار آزاد خودروهای داخلی در 12 ماه سال 1404 بهطور متوسط بین 60 تا 70 درصد افزایش یافت. موضوعی که تبعات جدی برای بازار خودرو ایران بهدنبال داشت و قدرت خرید مشتریان را بهشدت تحت تأثیر قرار داد.
|
نام خودرو |
قیمت فروردین 1404 (تومان) |
قیمت اسفند 1404 (تومان) |
تغییرات (درصد) |
|
کوییک دندهای GXL |
520.000.000 |
895.000.000 |
72 |
|
شاهین اتومات |
1.030.000.000 |
1.700.000.000 |
65 |
|
پژو 207 دندهای TU5P |
845.000.000 |
1.430.000.000 |
69 |
|
سورن پلاس |
870.000.000 |
1.390.000.000 |
60 |
|
تارا اتومات V4 |
1.400.000.000 |
1.820.000.000 |
30 |
|
دنا پلاس توربو آپشنال |
1.240.000.000 |
1.870.000.000 |
51 |
|
ام وی ام X55 پرو IE |
1.650.000.000 |
2.950.000.000 |
78 |
|
لاماری ایما بنزینی |
2.330.000.000 |
4.000.000.000 |
72 |
|
فیدلیتی پرستیژ 5 نفره |
2.960.000.000 |
4.900.000.000 |
66 |
|
دیگنیتی پرایم |
2.060.000.000 |
3.400.000.000 |
65 |
دلیل افزایش قیمت خودرو در سال 1404
علت افزایش قیمت خودرو در سال 1404 محدود به یک عامل نبود. در بین مجموعه عوامل موثر در گرانی خودرو، 3 عامل اساسی را میتوان نام برد که بیشترین تأثیر را بر جهش قیمت خودرو در سال 1404 داشتند:
- افزایش نرخ ارز
- تورم اقتصادی
- کاهش تولید خودروسازان
در ادامه پیرامون هر یک از موارد فوق، بیشتر توضیح میدهیم.
1. افزایش 51 درصدی نرخ ارز؛ مهمترین علت گرانی خودرو
قیمت دلار در ابتدای فروردین 1404 حدود 98000 تومان بود. هر چند در طول بهار، نرخ ارز برای مدتی تا سطح 80000 تومان کاهش یافت؛ اما با شروع تابستان، بار دیگر روند صعودی دلار آغاز شد. اوج افزایش قیمت دلار در پاییز رقم خورد. نهایتا در پایان سال 1404، قیمت دلار در محدوده 148000 تومان قرار گرفت.
از نظر برخی کارشناسان، افزایش 51 درصدی نرخ ارز در سال 1404، مهمترین دلیل افزایش قیمت خودرو بود. تجربه نشان میدهد همبستگی بالایی بین قیمتها در بازار خودرو و نرخ ارز طی سالهای اخیر شکل گرفته است. بنابراین برای پیشبینی روند قیمتهای بازار خودرو در سال 1405 نیز باید حتما مسیر قیمت دلار را دنبال کنید.
2. تورم 50 درصدی
بانک مرکزی تورم دوره 12 ماهه منتهی به اسفند 1404 را 48.3 درصد اعلام کرد. همچنین مرکز آمار ایران نیز نرخ تورم سال 1404 را معادل 50.6 درصد اعلام کرد. در جستجوی علت افزایش قیمت خودرو در سال 1404 نمیتوان این واقعیت اقتصادی را نادیده گرفت. بالا بودن تورم روی افزایش قیمت تمام شده مواد اولیه مورد نیاز صنعت خودرو تأثیر میگذارد. بههمین دلیل، زمینهسازی گرانی خودرو میشود.
3. کاهش تولید خودروسازان
سومین علت افزایش قیمت خودرو داخلی در سال 1404، کاهش آمار تولید خودروسازان بود. تعداد کل خودروهای سواری تولید شده در سال 1404 برابر با 925936 دستگاه بود که در مقایسه با سال 1403 حدود 16.8 درصد کاهش را نشان میدهد. در جدول زیر، آمار تفکیکی تولید تعدادی از خودروسازان داخلی در سالهای 1403 و 1404 را مشاهده میکنید.
|
نام خودرو |
آمار تولید سال 1403 |
آمار تولید سال 1404 |
تغییرات (درصد) |
|
ایران خودرو |
504.759 |
535.210 |
6+ |
|
سایپا |
341.852 |
210.347 |
38- |
|
مدیران خودرو |
134.596 |
52.000 |
61- |
|
کرمان موتور |
64878 |
48150 |
26- |
|
بهمن موتور |
27785 |
29474 |
6+ |
|
آرین پارس موتور |
8212 |
11089 |
35+ |
|
مکث موتور |
1867 |
13087 |
601+ |
|
فردا موتورز |
17177 |
10147 |
41- |
|
دیار خودرو |
252 |
2543 |
909+ |
|
سانیار موتور |
5362 |
4321 |
19- |
علیرغم کاهش 16.8 درصدی خودروهای تولیدی و مونتاژی، شاهد افزایش واردات خودرو در سال 1404 بودیم. براساس آمار گمرک، در سال 1404 تعداد 67001 دستگاه خودرو وارد کشور شد. این عدد در سال 1403 برابر با 61733 دستگاه بود. بدیهی است که میزان افزایش ماشین وارداتی جبرانکننده کاهش تولید داخل نبود و از طرفی قیمت خودرو خارجی به نسبت مدلهای داخلی بسیار بالاتر است.
رویهمرفته، کاهش تولید خودرو در سال 1404 نیز زمینهساز اختلال بیشتر در وضعیت عرضه و تقاضای بازار شد. موضوعی که در گرانی خودروها قطعا نقش داشت. خبر نگرانکننده این است که در شروع سال 1405 بهدلیل مشکلات ناشی از جنگ اخیر، میزان تولیدات خودروسازان در مقایسه با سال 1404 نیز کمتر شده است و ادامه این روند میتواند عدم تعادل بیشتر عرضه و تقاضا را در بهدنبال داشته باشد.
کلام پایانی
جهش نرخ ارز، تورم اقتصادی بالا و کاهش تولید 3 علت افزایش قیمت خودرو در سال 1404 بودند. هر سه موتور محرک گرانی خودرو در سال 1405 نیز فعال هستند. بهطوریکه در دو ماه ابتدایی سال 1405، رشد قیمت 20 تا 30 درصدی در قیمت خودروها نسبت به اسفند 1404 شاهد بودیم. این افزایش قیمتها بسیاری از افراد را به سمت خرید اقساطی خودرو سوق داد تا بتوانند با بودجه کمتری خودروی خود را تهیه کنند و از افزایش قیمت روزانه خودروها مصون بمانند. برای پیشبینی روند قیمت خودرو تا پایان سال جاری باید این سه عامل را بهصورت همزمان در کنار یکدیگر رصد کرد.
